Interpelacja nr 9833 · Sejm X kadencji
Interpelacja w sprawie przepisów związanych z zachowkiem
Autor: Paweł Papke (KO). Wpłynęło do Sejmu 13 maja 2025. Adresat: minister sprawiedliwości. Odpowiedź w terminie, stan na 30 września 2026.
Sprawdź w Sejmie (rekord w API Sejmu) · pismo na sejm.gov.pl
Adresat i termin odpowiedzi
Adresat ma 21 dni od dnia, w którym dostał pismo od Marszałka Sejmu, i ten termin biegnie u każdego adresata osobno.
| Adresat | Doręczono | Termin | Stan |
|---|---|---|---|
| minister sprawiedliwości | 16 maja 2025 | 6 czerwca 2025 | Odpowiedź 7 dni przed terminem |
Odpowiedzi
-
Odpowiedź z 30 maja 2025, podpis: Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z sygnałami obywateli woj. warmińsko-mazurskiego związanymi ze zmianą regulacji dotyczących zachowku kieruję do Pana interpelację z prośbą o odpowiedzi na poniższe pytania.
Zachowek to instytucja chroniąca podstawowe prawa majątkowe najbliższych spadkodawcy. Mimo jasnych regulacji społeczeństwo boryka się z szeregiem problemów: brakiem wiedzy, skomplikowaną procedurą sądową, zatajaniem informacji o spadku i darowiznach. Lepsza edukacja prawna, usprawnienie procedur sądowych i ewentualna reforma systemu dziedziczenia mogłyby złagodzić te trudności.
Zachowek to instytucja prawa spadkowego, której celem jest ochrona najbliższych członków rodziny spadkodawcy przed całkowitym pominięciem w testamencie. Reguluje go polska ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego:
„Zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy, należy się zachowek, czyli określona wartość udziału spadkowego, nawet jeśli zostali pominięci w testamencie”.
Zachowek ma formę roszczenia pieniężnego wobec spadkobierców testamentowych lub osób obdarowanych przez spadkodawcę.
Do zachowku są uprawnieni:
- zstępni: dzieci, wnuki itd.,
- małżonek spadkodawcy,
- rodzice spadkodawcy – tylko, jeśli nie ma zstępnych.
Warunkiem jest, by te osoby dziedziczyłyby ustawowo, gdyby nie było testamentu.
Zgodnie z art. 1007 Kodeksu cywilnego:
„Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu”.
To problem społeczny: wiele osób nie zna terminu 5 lat i przez to traci prawo do dochodzenia zachowku, co powoduje poczucie niesprawiedliwości.
1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w zakresie rozszerzenia prawa czasowego do złożenia roszczenia o zachowek?
Spadkobiercy testamentowi lub obdarowani mogą zaniżać wartość spadku lub ukrywać składniki majątku.
2. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić rejestr darowizn, by ułatwić dochodzenie roszczeń o zachowek zgodny ze stanem majątku?
Wszystkie interpelacje kadencji: spis od najnowszego. Pozostałe pisma autora: profil posła.
Metodologia
- Termin liczymy od doręczenia, osobno u każdego adresata. 21 dni biegnie od dnia, w którym Marszałek przekazał pismo adresatowi, a nie od wpływu do Sejmu. Stan liczymy na dzień danych, 30 września 2026.
- Prolongata nie jest odpowiedzią. Pismo liczymy jako odpowiedziane dopiero, gdy przyjdzie odpowiedź, która przedłużeniem terminu nie jest.
- Przy kilku adresatach rozstrzyga licznik Sejmu. Adresat, któremu Sejm dalej nalicza opóźnienie, nie odpowiedział, choćby pod pismem stały odpowiedzi innych. Zanim termin minie, licznik stoi na zerze u wszystkich, więc wtedy piszemy, że rejestr nie mówi, kto już odpisał.
- Treść pochodzi z rejestru Sejmu i jest oczyszczona z formatowania przy nocnym przebiegu. Treści odpowiedzi nie przechowujemy: link prowadzi do rekordu w API Sejmu.
- Źródłem jest API Sejmu RP. Każdą liczbę da się sprawdzić u źródła, a my nie interpretujemy rejestru. Tam, gdzie podejmujemy decyzję redakcyjną, piszemy o tym wprost.
- Coś się nie zgadza? Napisz przyciskiem „Zgłoś błąd” w nagłówku, sam wpisze adres tej strony. Pytania o cały serwis: najczęstsze pytania.