Interpelacja w sprawie dotacji udzielonej przez NIW w ramach programu NOWEFIO Polskiemu Towarzystwu Prawa Antydyskryminacyjnego (PTPA)

Warszawa, 13.05.2025 r.

Szanowna Pani Minister!

Na stronach Narodowego Instytutu Wolności w dniu 15 kwietnia 2025 roku opublikowany został raport „Równość standardem pracy w trzecim sektorze”. Raport został przygotowany przez Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego (PTPA) oraz sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności. Dotyczący jakości pracy w trzecim sektorze raport pokazuje zarówno zalety pracy w NGO – takie jak misyjność, elastyczność czy poczucie sprawczości, jak i liczne wyzwania, w tym niestabilność zatrudnienia, wypalenie zawodowe, nierówne traktowanie, mobbing czy molestowanie. Badanie przeprowadziła prof. Magdalena Grabowska z Zespołu badawczego psychoanalizy i badań nad kategorią gender w filozofii współczesnej PAN.

Powstałe w 2007 roku PTPA jest ekspercką organizacją pozarządową specjalizującą się w przeciwdziałaniu dyskryminacji. Głównym obszarem działalności PTPA jest implementacja w Polsce przepisów o równym traktowaniu. Zainteresowania badawcze dr hab. M. Grabowskiej dotyczą przede wszystkim historii ruchów kobiecych i emancypacyjnych w Europie Wschodniej z perspektywy postkolonialnych i transnarodowych ruchów feministycznych. Zajmuje się także prowadzeniem badań nt. przemocy wobec kobiet oraz równości kobiet w polityce. Ani PTPA, ani autorka badania nie wskazali w publicznie dostępnych informacjach na stronie PTPA oraz PAN doświadczenia w zakresie badania warunków pracy, w tym z uwzględnieniem organizacji trzeciego sektora.

Ponadto jednym z założycieli PTPA oraz aktywnym członkiem Zarządu PTPA w latach 2007–2019, w tym w latach 2011–2017 prezesem organizacji, był Krzysztof Śmiszek, który od grudnia 2023 r. do czerwca 2024 r., a więc w okresie, w którym PTPA otrzymało dotację na realizację niniejszego projektu, pełnił urząd sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz zasiadał w Komitecie ds. Pożytku Publicznego.

Mając na uwadze powyższe oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu ds. Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności, na podstawie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak doszło do sytuacji, w której dotację na realizację projektu dotyczącego jakości pracy w trzecim sektorze otrzymuje organizacja pozarządowa, która nie ma żadnego doświadczenia w obszarze, którego dotyczy projekt, a autorem badania dotyczącego jakości pracy jest naukowiec specjalizujący się w badaniu historii ruchów kobiecych i emancypacyjnych?

Należy dodać, że zgodnie z art. 30 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2017 roku o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego jednym z kluczowych elementów oceny projektów przeznaczonych do dofinansowania jest „możliwość realizacji zadania przez osoby zaangażowane w jego realizację, w tym doświadczenie wnioskodawcy”.

W odpowiedzi na to pytanie proszę o szczegółowe wykazanie doświadczenia wnioskodawcy w zakresie badania jakości pracy w trzecim sektorze, w tym podanie ocen punktowych w zakresie kryterium oceny merytorycznej zdefiniowanego w art. 30 ust. 4 pkt 4 ustawy o NIW-CRSO przyznanych ww. projektowi przez ekspertów oceniających projekt oraz komisję konkursową ustalającą listę rankingową projektów do dofinansowania wraz z uzasadnieniem.

1. Czy obecność założyciela i wieloletniego członka władz PTPA w rządzie koalicji 13 grudnia w trakcie przyznawania organizacji dotacji na realizację projektu dotyczącego jakości pracy w trzecim sektorze oraz członkostwo w tym okresie w Komitecie ds. Pożytku Publicznego, nadzorującym funkcjonowanie Narodowego Instytutu Wolności, nie stanowi, zdaniem Pani Minister, naruszenia zasady transparentności działania instytucji publicznej oraz potencjalnego niebezpieczeństwa niedozwolonego wpływu na rozstrzygnięcie konkursu w ramach programu NOWEFIO przez osobę umocowaną w strukturze nadzorującej jednostkę finansów publicznych udzielającą dotacji?
2. Jakie działania zamierza Pani Minister podjąć w celu wyjaśnienia wskazanych wyżej wątpliwości dotyczących braku transparentności przyznawania dotacji przez Narodowy Instytut Wolności w 2024 roku w ramach Programu NOWEFIO, a także w ramach innych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz w związku z możliwością potencjalnego niebezpieczeństwa niedozwolonego wpływu na rozstrzygnięcie konkursu w ramach programu NOWEFIO przez osobę umocowaną w strukturze nadzorującej jednostkę finansów publicznych udzielającą dotacji?

Z poważaniem

Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP