Interpelacja w sprawie programu "Zostań cyfrową ekspertką"

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z ogłoszonym konkursem „Zostań cyfrową ekspertką”, finansowanym ze środków publicznych i adresowanym wyłącznie do kobiet, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania oraz przedstawienie danych dotyczących celowości i efektów tego programu.

W ramach tego działania Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczyło na 2025 rok kwotę 5 000 000 zł na rozwój zaawansowanych kompetencji cyfrowych kobiet, przy całkowitym wykluczeniu z udziału w programie mężczyzn – również tych, którzy znajdują się w trudnej sytuacji zawodowej lub społecznej, są ojcami samotnie wychowującymi dzieci czy też wykazują szczególną motywację do rozwoju w branży ICT.

W przestrzeni publicznej narasta poczucie niesprawiedliwości i niezrozumienia dla polityki, która całkowicie wyklucza mężczyzn – niezależnie od ich sytuacji życiowej – z możliwości skorzystania ze wsparcia publicznego w obszarze kluczowych kompetencji przyszłości, jakimi są umiejętności cyfrowe.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakiej podstawie prawnej Ministerstwo Cyfryzacji wyklucza mężczyzn z możliwości udziału w konkursie finansowanym ze środków publicznych? Jakie przesłanki konstytucyjne i ustawowe uprawniają ministerstwo do finansowania szkoleń wyłącznie dla kobiet, z całkowitym pominięciem mężczyzn?
2. Czy Ministerstwo Cyfryzacji uznaje, że mężczyźni nie wymagają wsparcia w zakresie rozwoju kompetencji cyfrowych, mimo że branża ICT dotyka również problemów takich jak wypalenie zawodowe, bezrobocie strukturalne czy wykluczenie cyfrowe również wśród mężczyzn?
3. Czy mężczyźni, którzy chcieliby podjąć certyfikowane szkolenia ICT, mogą liczyć na alternatywny program wsparcia ze strony Ministerstwa Cyfryzacji? Jeżeli tak – proszę wskazać nazwę takiego programu, jego budżet i kryteria naboru.
4. Czy pierwsza edycja konkursu „Zostań cyfrową ekspertką”, realizowana w 2024 roku, osiągnęła zamierzone cele? Proszę o przedstawienie twardych danych: ile uczestniczek wzięło udział w szkoleniach, ile zdało egzamin wewnętrzny, ile przystąpiło do egzaminu zewnętrznego, a przede wszystkim – ile z nich znalazło zatrudnienie w sektorze ICT w ciągu 6 miesięcy od ukończenia programu.
5. Jakie były całkowite koszty administracyjne realizacji pierwszej edycji konkursu i jaka ich część stanowiła realne wsparcie merytoryczne dla uczestniczek?
6. Jakie są konkretne przesłanki, które uzasadniają twierdzenie, że to Ministerstwo Cyfryzacji – a nie same kobiety – bardziej zabiega o udział kobiet w branży ICT? Czy faktycznie istnieje społeczne zapotrzebowanie kobiet na udział w tego typu szkoleniach, czy raczej jest to próba odgórnej inżynierii społecznej?
7. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące barier rozwoju kompetencji cyfrowych wśród mężczyzn? Jeśli tak, proszę o przedstawienie danych, w jakich regionach, grupach wiekowych i zawodowych takie problemy występują.
8. Czy ministerstwo planuje podjęcie realnych działań równościowych, opartych nie na uprzywilejowaniu jednej płci, lecz na rzeczywistej analizie deficytów kompetencyjnych i potrzeb rynku pracy, obejmujących wszystkich obywateli, bez względu na płeć?
9. Jak ministerstwo ocenia potencjalne skutki społeczne i psychologiczne wynikające z publicznie finansowanego programu, który już w tytule sugeruje, że cyfrową „ekspertką” może być tylko kobieta, co może zniechęcać mężczyzn do rozwoju zawodowego w tej dziedzinie?
10. Czy nie zachodzi ryzyko, że polityka wykluczająca mężczyzn z dostępu do finansowania przyczyni się do pogłębiania antagonizmów społecznych i będzie postrzegana jako przejaw nierównego traktowania?
11. W jaki sposób ministerstwo planuje monitorować trwałość rezultatów programu w kontekście długoterminowego zatrudnienia jego beneficjentek i ich rzeczywistej obecności w sektorze ICT?
12. Czy ministerstwo analizuje, jakie kompetencje cyfrowe – poza ICT – są realnie potrzebne kobietom i mężczyznom w różnych środowiskach (np. wiejskich, peryferyjnych, wykluczonych cyfrowo)? Czy uwzględnia różnorodność ścieżek zawodowych?
13. Czy ministerstwo planuje skonsultowanie przyszłych edycji konkursu z organizacjami reprezentującymi różne grupy społeczne, w tym mężczyzn, osoby młode, seniorów i osoby z niepełnosprawnościami?
14. Czy ministerstwo uwzględnia fakt, że zgodnie z art. 32 Konstytucji RP „wszyscy są wobec prawa równi” i „nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny”? Jak ministerstwo uzasadnia zgodność z Konstytucją działań, które wykluczają jedną płeć z udziału w projekcie?
15. Jakie mechanizmy ewaluacyjne przewidziano w ramach programu „Zostań cyfrową ekspertką”? Czy ministerstwo posiada instrumenty oceny skuteczności publicznie finansowanych szkoleń – nie tylko w ujęciu liczbowym, ale również jakościowym i długofalowym (np. śledzenie losów zawodowych uczestniczek)?

Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na wszystkie pytania oraz o przedstawienie pełnej oceny pierwszej edycji konkursu – zarówno pod względem efektywności, jak i zgodności z zasadami równego traktowania obywateli w demokratycznym państwie prawa.