Interpelacja w sprawie zwalczania szarka komośnika i dostępności skutecznych środków ochrony roślin w plantacji buraków

Biłgoraj, 6.05.2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko Zarządu Lubelskiej Izby Rolniczej dotyczące bardzo poważnego problemu, z jakim borykają się plantatorzy buraków cukrowych w całej Polsce – masowego występowania chrząszcza o nazwie szarek komośnik (Asproparthenis punctiventris).

Zgodnie z informacją Lubelskiej Izby Rolniczej pierwsze masowe szkody spowodowane przez tego szkodnika zostały odnotowane w roku 2012 w powiecie hrubieszowskim. Od tego czasu szarek komośnik zadomowił się na terenie całego kraju, powodując co roku ogromne straty na plantacjach buraka cukrowego. Rolnicy są zmuszeni do przesiewania całych upraw, które często po raz kolejny są niszczone przez tego samego szkodnika.

Problem ten jest potęgowany przez fakt, że z roku na rok maleje liczba substancji aktywnych dopuszczonych do stosowania w ochronie roślin. Aktualnie do zwalczania szarka komośnika zarejestrowane są wyłącznie środki ochrony roślin z grupy pyretroidów, które – ze względu na specyfikę działania – są mało skuteczne i wymagają wielokrotnego stosowania. To z kolei generuje wysokie koszty dla rolników i ma negatywny wpływ na środowisko.

Wobec powyższego zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje zintensyfikować lub zainicjować prace badawcze zmierzające do opracowania nowych, skutecznych środków ochrony roślin przeciwko szarkowi komośnikowi? Jeśli tak, to w jakim horyzoncie czasowym można spodziewać się ich rezultatów?
2. Czy w związku z presją ze strony tego szkodnika i dramatyczną sytuacją plantatorów buraka cukrowego ministerstwo rozważa czasowe dopuszczenie do stosowania wycofanych w UE, ale skutecznych substancji czynnych, takich jak fipronil czy chloropiryfos, stosowanych np. na Ukrainie, skąd importujemy cukier konkurencyjny wobec krajowej produkcji?
3. Czy ministerstwo prowadzi dialog z Komisją Europejską lub innymi organami UE w sprawie ewentualnych odstępstw w stosowaniu niektórych substancji aktywnych, w szczególnych i uzasadnionych sytuacjach kryzysowych takich jak ta?
4. Jakie działania podejmuje ministerstwo, by zapewnić rolnikom narzędzia do skutecznej ochrony plantacji buraków cukrowych i zapobiec marginalizacji tej uprawy w Polsce, która ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarczego kraju?

Zwracam się do Pana Ministra o pilne zajęcie się przedstawionym problemem oraz o przedstawienie szczegółowych informacji w zakresie działań podejmowanych przez ministerstwo w tej sprawie.

Z poważaniem

Małgorzata Gromadzka