Interpelacja w sprawie konieczności nowelizacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej

Szanowny Panie Ministrze,

obecnie obowiązujące przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wymagają, aby wniosek o udostępnienie informacji publicznej był podpisany. Może być on składany anonimowo, również za pomocą poczty elektronicznej z niezweryfikowanego adresu e-mail. Taki stan prawny, choć wynika z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do informacji (art. 61 Konstytucji RP), prowadzi w praktyce do licznych nadużyć, takich jak:

• składanie fałszywych, złośliwych, powtarzalnych lub pozornych wniosków,
• masowe zapytania generowane automatycznie, które dezorganizują pracę urzędów,
• trudność w ustaleniu, czy wniosek pochodzi od osoby fizycznej, organizacji społecznej czy instytucji,
• brak możliwości kontaktu zwrotnego z wnioskodawcą w razie konieczności doprecyzowania wniosku.

W obecnych realiach technologicznych i prawnych, gdzie coraz szersze zastosowanie znajduje kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany (w tym ePUAP), a także możliwość składania dokumentów za pomocą elektronicznych systemów komunikacji, zasadne wydaje się wprowadzenie obowiązku autoryzacji tożsamości wnioskodawcy.

Nie oznacza to ograniczenia prawa do informacji publicznej, ale wprowadzenie mechanizmu porządkującego i zwiększającego przejrzystość obrotu informacyjnego. Takie rozwiązanie obowiązuje w wielu państwach Unii Europejskiej i nie narusza ani zasady jawności, ani konstytucyjnych praw obywateli.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Cyfryzacji rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, które przewidywałyby obowiązek podpisania wniosku (odręcznie lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym)?

2. Czy znane są ministerstwu przypadki nadużyć polegających na masowym, anonimowym lub pozornym składaniu wniosków o dostęp do informacji publicznej?

3. Czy, w opinii ministerstwa, dopuszczalne byłoby ograniczenie składania wniosków wyłącznie do tych, które pochodzą od osoby zidentyfikowanej (np. poprzez podpis, profil zaufany, ePUAP)?

4. Czy planowane są działania mające na celu zwiększenie przejrzystości oraz skuteczności rozpatrywania wniosków o informację publiczną przez instytucje publiczne?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP