Interpelacja w sprawie wyłączenia podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z prawa do ulgi prorodzinnej

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 2266, dalej: ustawa o PIT), podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od podatku określonej kwoty z tytułu wychowywania dzieci (tzw. ulga prorodzinna). Jednakże, jak wynika z treści art. 6 ust. 8 ustawy o PIT, oraz z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1800, dalej: ustawa o ryczałcie), podatnicy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, nie stosują przepisów ustawy o PIT dotyczących ulg i odliczeń (z wyjątkiem enumeratywnie wskazanych przypadków, które nie obejmują ulgi prorodzinnej).

W praktyce oznacza to, że osoby prowadzące działalność gospodarczą i wybierające ryczałtową formę opodatkowania są wyłączone z możliwości skorzystania z ulgi na dzieci, pomimo że:
• ponoszą one ciężary wychowania dzieci podobnie jak inni podatnicy,
• odprowadzają podatek od uzyskiwanego przychodu,
• często – z uwagi na brak możliwości odliczenia kosztów – ich efektywne obciążenia podatkowe są wyższe niż w przypadku podatników na zasadach ogólnych.

Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej (art. 2 i art. 32 Konstytucji RP) oraz polityki wspierania rodzin, wyrażonej w art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Wykluczenie z prawa do ulgi prorodzinnej z powodu wyboru formy opodatkowania, która z założenia ma uprościć działalność gospodarczą i odciążyć mikroprzedsiębiorców, w istocie skutkuje nierównym traktowaniem rodzin i de facto dyskryminacją przedsiębiorców korzystających z ryczałtu względem innych podatników.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów zamierza zmienić przepisy w taki sposób, aby podatnicy rozliczający się ryczałtem mogli korzystać z ulgi prorodzinnej?
2. Czy zdaniem ministerstwa obecne wyłączenie podatników ryczałtowych z prawa do ulgi prorodzinnej pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa oraz zasadą sprawiedliwości społecznej?
3. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami lub oceną skutków społecznych wynikających z braku prawa do ulgi prorodzinnej wśród podatników ryczałtowych?
4. Czy rozważano wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego stosowanie ulgi prorodzinnej w ryczałcie, np. poprzez odliczenie części ulgi od kwoty należnego ryczałtu?
5. Uprzejmie proszę o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie, zważywszy na fakt, że brak dostępu do ulgi prorodzinnej stanowi realne obciążenie finansowe dla wielu rodzin prowadzących działalność gospodarczą.

Z poważaniem

Michał Wawer
Poseł na Sejm RP