Interpelacja w sprawie potrzeby pilnego wsparcia działań w zakresie zabezpieczenia infrastruktury drogowej skażonej azbestem, na przykładzie gm. Szczucin

Szanowna Pani Minister,

reprezentując społeczność miasta i gminy Szczucin w województwie małopolskim, zwracam się do Pani z interpelacją dotyczącą poważnego problemu środowiskowego i zdrowotnego, z którym gmina Szczucin zmaga się od dziesięcioleci. Problem ten ma swoje źródło w działalności byłego Zakładu Wyrobów Azbestowo-Cementowych (ZWAC) w Szczucinie, który od lat 50. XX wieku produkował rury ciśnieniowe przy użyciu szczególnie szkodliwego krokidolitu – tzw. niebieskiego azbestu.

W wyniku historycznego, nieświadomego użycia odpadów produkcyjnych zawierających azbest do budowy i utwardzania dróg, placów i obejść gospodarskich, obecnie teren gminy Szczucin pozostaje znacznie skażony tym niebezpiecznym dla zdrowia materiałem. Azbest, będąc praktycznie niezniszczalnym, nadal stanowi zagrożenie dla mieszkańców, zwłaszcza w przypadku degradacji istniejącej infrastruktury drogowej.

Mimo wielu inicjatyw i ogromnych nakładów finansowych – sięgających dziesiątek milionów złotych, przy wsparciu funduszy krajowych i zagranicznych – problem nie został w pełni rozwiązany. Co istotne, gmina Szczucin przez lata samodzielnie podejmowała się działań zabezpieczających, nie otrzymując wsparcia ze strony Skarbu Państwa, który był założycielem i właścicielem ZWAC. Aktualnie, wskutek zużycia nawierzchni drogowych, istnieje ryzyko ponownego pylenia azbestu i zagrożenia zdrowia mieszkańców.

Na podstawie rozeznania w terenie gmina szacuje, że pilnych remontów wymaga odcinek około 20 km dróg o wartości około 8,61 mln zł. W dalszej kolejności remontów będzie wymagać około 50 km kolejnych dróg, co oznacza zapotrzebowanie na środki rzędu co najmniej 20 mln zł.

Problem ten może dotyczyć również innych gmin w Polsce, które w przeszłości w sposób podobny wykorzystywały odpady azbestowe, co dodatkowo wskazuje na konieczność rozwiązania problemu w skali krajowej.

W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjąć działania mające na celu identyfikację i wsparcie gmin, które borykają się z problemem infrastruktury drogowej skażonej azbestem?

2. Czy w najbliższym czasie przewiduje się uruchomienie programów lub dedykowanych środków finansowych na rewitalizację dróg skażonych azbestem i ich ponowne zabezpieczenie?

3. Czy rozważane jest objęcie gminy Szczucin oraz innych gmin dotkniętych podobnym problemem szczególnym programem pomocy, uwzględniając odpowiedzialność Skarbu Państwa za historyczną działalność zakładów produkcji wyrobów azbestowo-cementowych?

4. Czy ministerstwo rozważa zainicjowanie ogólnopolskiej strategii monitorowania i usuwania zagrożeń wynikających z obecności wyrobów azbestowych w infrastrukturze drogowej?

Szanowna Pani Minister, ze względu na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców oraz ogromne obciążenia finansowe, jakie od lat ponosi gmina Szczucin, bardzo proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej i wymagającej systemowego rozwiązania.

Z poważaniem

Piotr Górnikiewicz