Interpelacja w sprawie linii kolejowej Turek-Konin

Szanowny Panie Ministrze,

na prośbę mieszkanek i mieszkańców miasta powiatowego Konin alarmujących w sprawie projektu budowy linii kolejowej Konin-Turek chcę dopytać o etap, na jakim jest obecnie to jedno z pięciu na terenie Wielkopolski zadań realizowanych w ramach programu Kolej Plus. Zdaniem mieszkańców oraz ekspertów koszt tej inwestycji jest zbyt wysoki - miastu można byłoby zapewnić sprawną komunikację autobusową, która w równym stopniu przyczyniłaby się do eliminowania wykluczenia komunikacyjnego. Jak mówią mieszkańcy: “wszystkie dokumenty wskazują na braki w uzasadnieniu planowanych wydatków 1 mld 131 mln złotych na tę inwestycję”. W związku z tym, z uwzględnieniem poniższych argumentów, zwracam się z uprzejmą prośbą o ponowne przyjrzenie się zadaniu - zasadności i celowości jego realizacji.

Projekt zakłada budowę nowej linii kolejowej o długości 38 km z miasta powiatowego Turek (24 tys. mieszkańców) do miasta powiatowego Konin (68 tys. mieszkańców), gdzie nowa linia kolejowa miałaby wpisać się w istniejącą magistralę kolejową Warszawa-Berlin.

1. Spośród dziewięciu narysowanych wariantów wybrano wariant W9, którzy przejeżdża przez gęstą zabudowę i najatrakcyjniejsze tereny mieszkaniowe Konina. Poza wariantem W9 analizowany bardziej szczegółowo był także wariant W1 omijający Konin. Wg Studium Planistyczno-Prognostycznego wariant W1 byłby tańszy o 37% od wariantu W9 i, mimo nieco niższych potoków pasażerskich, byłby on ostatecznie bardziej efektywny ekonomicznie - co zostało wpisane w samej dokumentacji SPP z komentarzem, że o wyborze wariantu W9 zdecydowały "preferencje Zamawiającego", czyli marszałka województwa wielkopolskiego.

2. W Studium Planistyczno-Prognostycznym (SPP) koszt budowy linii, wraz z rezerwą, wykupami i wszystkimi kosztami pochodnymi poza infrastrukturą towarzyszącą i zakupem taboru kolejowego, to 660 mln złotych. W Koncepcji Programowo-Przestrzennej (KPP) koszt zadania to już 1 mld 131 mln złotych. Co więcej, koncepcja nie uwzględnia analiz środowiskowych - m.in. ekranów akustycznych, zabezpieczenia tras migracji zwierząt, kosztów wycinki 28 tys. drzew; badań geologicznych; wykupów gruntów, odszkodowań. KPP nie analizuje zagadnienia kolizji z budynkami. Zdaniem ekspertów zsumowane koszty całej inwestycji mogą przekroczyć 1,5 mld złotych.

3. Szacunki potoków pasażerskich (wg teoretycznego modelu firmy BBF na zamówienie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego) wskazują na brak uzasadnienia budowy nowej linii kolejowej - z 1000 pasażerów na dobę mają one urosnąć do 2000 osób podróżujących na dobę. Przy 12 parach pociągów będą to więc 42-84 osoby na skład. Szacunki potoków wprost uzasadniają więc otwarcie linii autobusowej zamiast budowy nowej linii. Wg prezesa PKS Konin kwota 660 mln zł pozwoliłaby na utrzymanie linii autobusowej między Turkiem a Koninem przez 300 lat, zapewniając większą elastyczność rozkładu jazdy, dotarcie do mniejszych niż w przypadku kolei miejscowości.

4. Dokumentacja SPP wyklucza wariant budowy linii towarowej, jednak już KPP projektowana jest pod taki wariant - naciski osi na tor są sparametryzowane wg najwyższych możliwych parametrów dla kolei towarowej. Budowanie linii kolejowej towarowej przebiegającej przez gęsto zamieszkane, atrakcyjne tereny, budzi uzasadniony sprzeciw mieszkańców.

5. Przy projektowaniu przebiegu linii (SPP) zabrakło realnych i rzetelnych konsultacji społecznych. W Turku, w środku pandemii, przygotowano jedynie spotkania stacjonarne, na które dotarło 30 osób, w Koninie spotkanie odbyło się w formie online. Zabrakło dotarcia z informacją do mieszkańców, co potwierdził sam Marszałek Województwa. Z jego punktu widzenia pośpiech wynikał z nacisków strony rządowej. KPP w ogóle nie został skonsultowany społecznie - dokumentacji nie przesłano nawet do miasta Konin ani gminy Krzymów, czyli samorządów, przez których teren ma przebiegać kolej.

6. Przy projektowaniu zadania całkowicie pominięto konieczność przeprowadzenia wycinki 28 tys. drzew, które stanowią płuca przemysłowego Konina.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę przedstawione wątpliwości (natury m.in: finansowej, ekologicznej, społecznej), zwracam się z pytaniem:

Czy Pan Minister rozważy ponowne przyjrzenie się opisanemu zadaniu - zasadności i celowości jego realizacji?

Z poważaniem

Jolanta Niezgodzka