Interpelacja w sprawie rozwiązania problemów dotyczących funkcjonariuszy i pracowników więziennictwa

Gniezno, 16 stycznia 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

w otrzymanym piśmie od Zarządu Okręgowego NSZZ Funkcjonariuszy i Pracowników Więziennictwa w Poznaniu zawarte są problemy dotyczące tej drugiej co do wielkości formacji mundurowej. Te problemy to m.in.:

• zbyt mała liczba funkcjonariuszy pełniących służbę w stosunku do liczby osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, a także w stosunku do liczby zadań, jakie mundurowi mają do zrealizowania,
• coraz mniej doświadczonej kadry,
• zmuszanie funkcjonariuszy do wypracowywania ponadnormatywnych godzin służby,
• brak środków finansowych na wypłatę ekwiwalentu za nadgodziny,
• eskalacja agresywnych zachowań skazanych wobec funkcjonariuszy ("polityka liberalnego podejścia do przestępców").

W piśmie poruszonych też zostało kilka tematów, które wg zarządu okręgowego NSZZ wymagają natychmiastowej reakcji:

• przywrócenie do Kalisza Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, co przywróci właściwy proces szkolenia funkcjonariuszy,
• zweryfikownie i dostosowanie do aktualnych standardów programów nauczania i szkolenia,
• umożliwienie funkcjonariuszom odpłatnego prowiantowania w jednostkach organizacyjnych, które posiadają zaplecze umożliwiające przygotowanie ciepłych posiłków,
• zagwarantowanie funkcjonariuszom wchodzącym w skład zmiany (12-godzinna służba) przerwy na spożycie posiłku regeneracyjnego,
• dokonanie weryfikacji rozwiązań architektonicznych w jednostkach podstawowych,
• przywrócenie decyzyjności dyrekcji i kierownictwu w jednostkach podstawowych; aktualnie trwający proces codziennych wideokonferencji między dyrektorem generalnym a dyrektorami okręgowymi, a następnie z dyrektorami jednostek spowodował, iż zaburzony został proces decyzyjności,
• przywrócenie procesu naboru nowych funkcjonariuszy do jednostek podstawowych, aktualnie zadanie to scedowano na okręgowe inspektoraty Służby Więziennej,
• zweryfikowanie procesu produkcji i wydawania sortów mundurowych dla funkcjonariuszy, aktualnie brak jest możliwości wydawania podstawowych części składowych mundurów z uwagi na ich brak,
• w trybie pilnym dokonanie standaryzacji etatów w działach pozaochronnych,
• stosowanie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470, z późn zm.),
• zweryfikowanie wydanych poleceń dotyczących poprawy bezpieczeństwa w jednostkach podstawowych - w ocenie funkcjonariuszy wprowadzenie „okien" w drzwiach dyżurek i przyklejenie linii na podłodze, która ma za zadanie wyznaczyć strefę bezpieczeństwa - to rozwiązania pozorne,
• uregulowanie przepisu ustawy o Służbie Więziennej w zakresie art. 70; aktualny zapis tego artykułu, w szczególności ust. 1 pozostawia zbyt duże pole do interpretacji,
• zweryfikowanie brzmienia i racjonalne wykorzystywanie przepisów art. 53 ust. 2 pkt 1 oraz art. 169 ust. 1 pkt 6, w chwili obecnej dochodzi do patologicznych sytuacji wykorzystywania tych przepisów,
• wypracowanie rozwiązań zmierzających do "utrzymania w mundurze" doświadczonych funkcjonariuszy, na dziś w dziale ochrony drastycznie brakuje doświadczonych funkcjonariuszy,
• podjęcie prac nad wypracowaniem zasad wprowadzenia dodatku progresywnego, co doprowadzi do uspokojenia doświadczonej kadry,
• podjęcie prac nad zweryfikowaniem lat służby koniecznych do wypracowania, by osiągnąć uprawnienia emerytalne; po nowelizacji ustawy o Służbie Więziennej w roku 2011 funkcjonariusze przyjęci do służby po 1 stycznia 2012 r. muszą służyć 25 lat, by osiągnąć podstawowe uprawnienia emerytalne. W naszej ocenie należy przyjąć bardziej liberalne rozwiązania w tym zakresie. Trudno sobie wyobrazić funkcjonariusza, który pełni służbę w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności przez 25 lat w zdrowiu zarówno fizycznym, jak i psychicznym,
• przywrócenie zasady nadania stopnia służbowego z chwilą zdania egzaminu,
• obligatoryjne nadanie stanowiska służbowego w chwili spełnienia przez funkcjonariusza wszelkich wymaganych przesłanek formalnych,
• analiza i możliwe przywrócenie stanu prawnego sprzed zmian w ustawie o Służbie Więziennej, które spowodowały możliwość wprowadzenia wielu niekorzystnych dla funkcjonariuszy rozwiązań.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:

1. Jak Pan Minister odniesie się do głównych problemów przedstawionych przez Zarząd Okręgowy NSZZ Funkcjonariuszy i Pracowników Więziennictwa w Poznaniu?
2. Czy przedstawione sugestie w kontekście poprawy czy nawet modernizacji Służby Więziennej będą brane pod uwagę?
3. Jakie działania podejmie rząd w celu zachęcenia osób do wstąpienia w szeregi SW i zatrzymania odpływu doświadczonej kadry?
4. Jaka jest obecnie liczba wolnych etatów w Służbie Więziennej na obszarze całego kraju, z wyszczególnieniem Wielkopolski?
5. Czy planowane są konsultacje ministerstwa ze środowiskiem Służby Więziennej, jeśli tak, to kiedy?

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Tomaszewski