Interpelacja w sprawie procedur przejmowania dokumentacji pracowniczej przez archiwa państwowe i ułatwienia dostępu do tej dokumentacji

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby w wieku emerytalnym, które bezskutecznie starają się uzyskać dokumenty potwierdzające ich zatrudnienie w nieistniejących już zakładach pracy z lat 70. i 80. XX wieku. Dokumentacja pracownicza tych zakładów często została przejęta przez prywatne podmioty, z których część znajduje się obecnie w stanie likwidacji.

W jednym z takich przypadków, według informacji uzyskanych przez zainteresowaną osobę, syndyk spółki przechowującej dokumentację miał podjąć próbę przekazania jej do właściwego archiwum państwowego. Niestety, mimo prób kontaktu z syndykiem oraz interwencji poselskiej, nie udało się ustalić, czy dokumentacja rzeczywiście została przekazana i gdzie obecnie się znajduje.

Ten oraz podobne przypadki ilustrują systemowy problem dotyczący przechowywania i dostępu do dokumentacji pracowniczej nieistniejących zakładów pracy, co ma bezpośredni wpływ na możliwość realizacji praw obywatelskich, w tym prawa do emerytury.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są obecnie procedury przejmowania dokumentacji pracowniczej z upadających lub likwidowanych przedsiębiorstw przez archiwa państwowe? Czy procedury te zapewniają ciągłość dostępu do dokumentacji dla byłych pracowników?
2. Jakie są możliwości zwiększenia nadzoru nad podmiotami prywatnymi, które przechowują dokumentację pracowniczą nieistniejących zakładów pracy?
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne, które usprawnią proces przekazywania dokumentacji pracowniczej do archiwów państwowych w przypadku upadłości lub likwidacji podmiotów przechowujących taką dokumentację?
4. Jakie są możliwości usprawnienia współpracy między Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz ZUS w zakresie dostępu do dokumentacji pracowniczej niezbędnej do ustalenia prawa do świadczeń emerytalnych?
5. Jakie środki finansowe przeznaczane są rocznie na przejmowanie i zabezpieczanie dokumentacji pracowniczej z likwidowanych przedsiębiorstw przez archiwa państwowe?
6. Czy ministerstwo monitoruje proces przekazywania dokumentacji pracowniczej zlikwidowanych zakładów pracy od syndyków i likwidatorów do archiwów państwowych? Jeśli tak, jakie są wyniki tego monitoringu?
7. Jakie sankcje lub działania kontrolne są podejmowane wobec syndyków lub likwidatorów, którzy nie realizują obowiązku terminowego przekazania dokumentacji do archiwów państwowych?
8. Czy ministerstwo planuje wprowadzić rozwiązania systemowe, które zapewnią efektywne przejmowanie dokumentacji od podmiotów gospodarczych, które uległy likwidacji lub upadłości, tak aby zabezpieczyć prawa byłych pracowników?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP