Interpelacja w sprawie zmiany nazwy Muzeum Warmii i Mazur w Morągu na Muzeum Prus Górnych

Szanowna Pani Minister,

w marcu 2025 roku otwarto Muzeum Prus Górnych, wcześniej znane jako Muzeum Warmii i Mazur w Morągu. Dyrekcja muzeum, na czele z panem Piotrem Żuchowskim, podjęła decyzję o zmianie nazwy placówki, argumentując, że nowa nazwa Muzeum Prus Górnych lepiej oddaje historyczny i geograficzny charakter miejsca oraz podkreśla jego unikalność. Decyzja ta, choć wydaje się być w pewnym stopniu uzasadniana kontekstem historyczno-kulturowym, budzi poważne zastrzeżenia i wywołuje słuszne kontrowersje wśród lokalnej społeczności oraz historyków.

Nazwa Prusy w polskiej świadomości historycznej nieodłącznie kojarzy się z trudnym dziedzictwem zaborów, germanizacji oraz konfliktów narodowościowych, które naznaczyły relacje polsko-pruskie. Wprowadzenie określenia Prusy Górne jako nazwy muzeum, nawet jeśli historycznie poprawne w odniesieniu do regionu, może być odebrane jako niepotrzebne i niezrozumiałe akcentowanie terminologii, która dla wielu Polaków ma negatywny wydźwięk. W dobie, gdy dbamy o pielęgnowanie polskiej tożsamości i promowanie regionalnego dziedzictwa, decyzja ta wydaje się nietrafiona i sprzeczna z duchem jednoczenia społeczności wokół wspólnych wartości.

Co więcej, zmiana nazwy muzeum, które dotychczas funkcjonowało jako Muzeum Warmii i Mazur, może wprowadzać dezorientację wśród mieszkańców oraz turystów, a także osłabiać rozpoznawalność placówki. Warmia i Mazury to regiony o bogatej, wielowiekowej historii, które zasługują na wyraźne podkreślenie w nazwie instytucji mającej za zadanie promowanie ich dziedzictwa. Zastąpienie tej nazwy terminem odwołującym się do Prus budzi pytania o intencje stojące za decyzją oraz o to, czy została ona poprzedzona wystarczającymi konsultacjami społecznymi.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało poinformowane o planach zmiany nazwy Muzeum Warmii i Mazur w Morągu na Muzeum Prus Górnych przed podjęciem decyzji przez dyrekcję muzeum?

2. Czy przeprowadzono konsultacje społeczne z mieszkańcami Morąga i regionu w sprawie zmiany nazwy, a jeśli tak, jakie były ich wyniki?

3. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu zaadresowania kontrowersji wywołanych zmianą nazwy i zapewnienia, że placówka będzie w dalszym ciągu skutecznie promować dziedzictwo Warmii i Mazur w sposób zgodny z oczekiwaniami lokalnej społeczności?

4. Czy ministerstwo rozważy podjęcie kroków mających na celu przywrócenie poprzedniej nazwy muzeum lub zaproponowanie alternatywnego rozwiązania, które nie będzie budzić negatywnych skojarzeń?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński