Interpelacja w sprawie opieki długoterminowej i braku realizacji zapowiadanych reform

Szanowne Panie Minister,

z głębokim niepokojem obserwuję brak zdecydowanych działań na rzecz poprawy systemu opieki długoterminowej, mimo upływu 16 miesięcy od powołania nowego rządu i licznych deklaracji reform w tym zakresie. Dane wskazują, że ponad 20 tysięcy osób oczekuje w kolejkach do zakładów opiekuńczo-leczniczych, pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz pielęgniarskiej opieki domowej, a sytuacja staje się coraz bardziej dramatyczna. W obliczu starzenia się społeczeństwa i rosnącej liczby osób wymagających specjalistycznego wsparcia, marginalizacja opieki długoterminowej jest nie do zaakceptowania. Szczególnie niepokojące jest pominięcie tego obszaru wśród priorytetów zdrowotnych polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, co świadczy o niedostatecznym docenieniu wagi problemu. Organizacje branżowe, w tym Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym“ zrzeszająca ponad 400 podmiotów, od lat alarmują o konieczności zmian systemowych. Ich apele, w tym ostatni z lutego 2025 roku, podpisany m.in. przez Krajową Izbę Domów Opieki, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych oraz Polskie Towarzystwo Opieki Długoterminowej, pozostają bez odpowiedzi, co dodatkowo pogłębia frustrację sektora i pacjentów.

Zgodnie ze słowami pracowników tego sektora problemami jest m.in.: brak standardów opieki długoterminowej, powodujący nierówną jakość usług i brak minimalnych wymogów dla podmiotów; opóźnienia w płatnościach NFZ, destabilizujące funkcjonowanie sektora; hamowanie rozwoju domowych form opieki, preferowanych przez pacjentów i bardziej efektywnych kosztowo; dominacja kosztownego „szpitalocentryzmu“, nieprzystającego do potrzeb osób wymagających długoterminowego wsparcia; brak współpracy między Ministerstwem Zdrowia a Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, objawiający się m.in. powoływaniem zespołów o pokrywających się zadaniach; marginalizacja opieki domowej, która powinna być podstawą systemu; oraz opieszałość we wdrażaniu zmian, w tym modelu wentylacji mechanicznej domowej, opracowanego dwa lata temu przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Proszę o przedstawienie informacji na temat planowanych działań mających na celu rozwiązanie tych problemów, w tym harmonogramu wprowadzenia standardów opieki, poprawy płynności finansowej sektora, wsparcia dla opieki domowej oraz lepszej koordynacji międzyresortowej. Jakie kroki ministerstwo zamierza podjąć, by odpowiedzieć na apele organizacji branżowych i poprawić sytuację osób oczekujących na opiekę?

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Jakie konkretne działania ministerstwo podjęło lub planuje podjąć w celu poprawy trudnej sytuacji osób oczekujących na miejsca w placówkach opieki długoterminowej?

2. Dlaczego, mimo zapowiedzi, opieka długoterminowa została usunięta z listy priorytetów zdrowotnych polskiej prezydencji w Unii Europejskiej?

3. Czy ministerstwo dysponuje strategią rozwoju opieki długoterminowej w Polsce? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie wraz z harmonogramem realizacji.

4. Jakie kroki są podejmowane w celu poprawy koordynacji działań między Ministerstwem Zdrowia a Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie opieki nad osobami niesamodzielnymi?

5. Czy i kiedy planowane jest wdrożenie nowego, zoptymalizowanego modelu wentylacji mechanicznej domowej, przygotowanego przez AOTMiT?
   Jakie rozwiązania ministerstwo proponuje w celu zwiększenia roli i dostępności opieki domowej w systemie opieki długoterminowej?

6. Czy ministerstwo planuje objęcie wszystkich pacjentów znajdujących się obecnie w domach pod respiratorami planami rzeczowo-finansowymi oddziałów wojewódzkich NFZ oraz włączenie wentylacji mechanicznej do katalogu świadczeń nielimitowanych?

7. Jakie działania zostaną podjęte w celu likwidacji opóźnień w płatnościach ze strony NFZ za zrealizowane świadczenia w zakresie opieki długoterminowej?

8. Czy ministerstwo planuje opracowanie standardów opieki długoterminowej? Jeśli tak, to w jakim terminie?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński