Interpelacja w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r.

Szanowny Panie Ministrze,

obecnie usługi przewozowe w zakresie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce realizuje narodowy przewoźnik PKP Intercity, działający na podstawie wieloletniej umowy PSC podpisanej z Ministerstwem Infrastruktury na lata 2021–2030 o wartości 21,091 mld zł[1]. Jednak w związku z nadchodzącą pełną liberalizacją rynku kolejowego, która ma nastąpić po 2030 roku, istnieje uzasadnione oczekiwanie, że usługi publiczne mogą zostać objęte procedurą przetargową umożliwiającą udział zarówno prywatnym, jak i zagranicznym operatorom. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na niedawne doświadczenia z przetargiem PKP Intercity na zakup 72 piętrowych pociągów o wartości 17 mld zł, gdzie kryteria przetargowe zostały tak skonstruowane, że wykluczyły możliwość samodzielnego startu polskich producentów taboru, pozostawiając w grze wyłącznie zagraniczne podmioty[2]. Obawiam się powtórki takiego scenariusza przy przyszłym przetargu na umowę PSC i oczekuję, że Ministerstwo Infrastruktury podejmie kroki, aby zapewnić równy dostęp dla polskich firm.

W kontekście rosnących oczekiwań społecznych wobec dostępności i jakości usług kolejowych, a także potencjalnego zaangażowania znacznych środków publicznych po 2030 roku, kluczowe jest zapewnienie, że proces wyboru operatorów będzie sprawiedliwy, konkurencyjny i wolny od korupcji. Zainteresowanie przetargiem ze strony prywatnych i zagranicznych podmiotów, a także brak dotychczasowych szczegółów dotyczących harmonogramu i formuły przetargu, wymagają pilnej interwencji legislacyjnej i administracyjnej.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra infrastruktury:

1. Kiedy Ministerstwo Infrastruktury planuje ogłoszenie przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach PSC po 2030 roku w związku z liberalizacją rynku kolejowego? Jeśli tak, proszę o podanie szczegółowego harmonogramu, w tym dokładnej daty ogłoszenia pierwszego przetargu.
2. Czy przetarg na obsługę PSC będzie dotyczył całej Polski, czy zostanie podzielony na kilka przetargów, na mniejsze zadania związane z usługą PSC? Proszę o szczegółowe wyjaśnienie, jak zostanie zorganizowana ta procedura.
3. Jak zostanie zorganizowany proces przetargowy? Proszę o informacje dotyczące:
   • sposobu przygotowania dokumentacji przetargowej,
   • udziału konsultacji społecznych lub branżowych,
   • mechanizmów zapewnienia konkurencyjności i równego traktowania wszystkich oferentów, w tym obecnego operatora PKP Intercity oraz potencjalnych prywatnych i zagranicznych przewoźników, z uwzględnieniem możliwości udziału polskich podmiotów.
4. Czy zespół w Ministerstwie Infrastruktury, który pracuje nad przygotowaniem przetargu na usługi PSC po 2030 roku, został objęty tarczą antykorupcyjną CBA? Proszę o wyjaśnienie, biorąc pod uwagę potencjalnie dużą kwotę przeznaczoną na te usługi oraz rosnące zainteresowanie przetargiem ze strony innych niż PKP Intercity podmiotów, zarówno prywatnych, jak i zagranicznych.
5. Jakie kroki podejmie Ministerstwo Infrastruktury, aby zapewnić transparentność i uczciwość procesu przetargowego, szczególnie w kontekście liberalizacji rynku i potencjalnego wpływu na pozycję PKP Intercity jako narodowego przewoźnika, oraz aby uniknąć wykluczenia polskich firm, jak miało to miejsce w przypadku przetargu na piętrowe pociągi?

Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić przygotowanie resortu do liberalizacji rynku kolejowego oraz zapewnić obywatelom i przewoźnikom pełną informację na temat przyszłych zmian w organizacji usług publicznych. Jednocześnie wzywam Ministerstwo Infrastruktury do niezwłocznego przedstawienia planów, aby proces ten przebiegał w sposób uporządkowany, sprawiedliwy i zgodny z interesem publicznym.

Z poważaniem

Michał Moskal

[1] Ministerstwo Infrastruktury, „Ambitne plany rozwoju i inwestycji PKP Intercity na lata 2021-2030”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ambitne-plany-rozwoju-i-inwestycji-pkp-intercity-na-lata-2021-2030

[2] PKP Intercity, „PKP Intercity ogłosiło pierwszy w swojej historii przetarg na piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne”, https://www.intercity.pl/pl/site/o-nas/dzial-prasowy/aktualnosci/pkp-intercity-oglosilo-pierwszy-w-swojej-historii-przetarg-na-pietrowe-elektryczne-zespoly-trakcyjne.html