Interpelacja w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Premierze, Szanowny Panie Ministrze,

z odpowiedzi udzielonej przez wiceministra spraw wewnętrznych i administracji na zapytanie przewodniczącego sejmowej Komisji do spraw Służb Specjalnych wynika, że w latach 2022-2024 Straż Graniczna odnotowała 301 przypadków bezprawnych przelotów dronów nad wschodnią granicą państwa. Według dostępnych danych w samym 2022 roku wszczęto 153 postępowania, z czego 68 dotyczyło przelotów nad granicą polsko-białoruską, a 64 nad granicą polsko-ukraińską. W 2023 roku liczba ta wyniosła 97 przypadków (50 na granicy z Białorusią, 30 na granicy z Ukrainą), natomiast w 2024 roku zarejestrowano 51 takich zdarzeń, z czego aż 33 na granicy z Białorusią.

Zjawisko to jest szczególnie niepokojące, ponieważ nielegalne przeloty dronów służą nie tylko do przemytu towarów akcyzowych, co stanowi około 10-20% wszystkich przypadków, ale również do działań rozpoznawczych prowadzonych prawdopodobnie przez obce służby. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że część tych urządzeń jest wykorzystywana przez białoruskie służby do monitorowania rozmieszczenia polskich posterunków i patroli w celu efektywniejszego kierowania ruchem nielegalnych migrantów.

Problem nielegalnych przelotów dronów nad wschodnią granicą Polski ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, zwłaszcza w kontekście trwającej presji migracyjnej oraz zagrożeń hybrydowych ze strony Białorusi i Rosji. Jak słusznie zauważył gen. Roman Polko “Tarczę Wschód tak naprawdę należałoby zacząć budować od stworzenia systemu rozpoznania i niszczenia dronów”, co podkreśla wagę tego zagadnienia dla bezpieczeństwa narodowego.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie konkretne działania planuje podjąć ministerstwo w celu skutecznego wykrywania, identyfikowania i neutralizowania nielegalnie przelatujących dronów przekraczających wschodnią granicę Polski?

2. Czy resort planuje wprowadzenie nowoczesnych systemów antydronowych na granicy wschodniej? Jeśli tak, to jakiego typu rozwiązania są rozważane i w jakim horyzoncie czasowym planowane jest ich wdrożenie?

3. Czy ministerstwo rozważa utworzenie wyspecjalizowanych jednostek w ramach Straży Granicznej dedykowanych do walki z zagrożeniami powietrznymi niskiego pułapu?

4. Jakie środki techniczne aktualnie posiadają polskie służby do wykrywania i neutralizacji nielegalnie przelatujących dronów oraz czy planowane jest ich wzmocnienie w najbliższym czasie?

5. Czy prowadzone są rozmowy z partnerami z NATO i UE w zakresie współpracy i wymiany doświadczeń dotyczących zwalczania nielegalnych przelotów dronów nad granicami państwowymi?

6. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych, które umożliwiłyby skuteczniejsze przeciwdziałanie i karanie sprawców nielegalnych przelotów dronów?

7. W jaki sposób resort planuje włączyć kwestię ochrony przed nielegalnymi przelotami dronów w projekt budowy „Tarczy Wschód”?

8. Jaka jest szacowana skala strat dla budżetu państwa wynikająca z przemytu towarów za pomocą dronów oraz jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu ograniczenia tego procederu?
   

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński