Interpelacja w sprawie skutecznej redukcji populacji dzików jako kluczowego rezerwuaru wirusa ASF

Szanowna Pani Minister,

w obliczu braku skutecznych działań w zakresie ograniczenia populacji dzika (Sus scrofa) – głównego rezerwuaru wirusa afrykańskiego pomoru świń (ASF) – oraz coraz liczniejszych ognisk tej choroby zarówno wśród dzików, jak i trzody chlewnej, zwracam się z prośbą o szczegółowe przedstawienie polityki resortu środowiska w tym zakresie.

ASF stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla krajowego sektora trzody chlewnej, przynosząc wielomilionowe straty gospodarcze i powodując likwidację kolejnych gospodarstw rolnych. Tymczasem skuteczna walka z tą chorobą wymaga spójnych, skoordynowanych działań międzyresortowych, przy szczególnym udziale Ministerstwa Klimatu i Środowiska jako organu odpowiedzialnego za gospodarkę populacją dzikich zwierząt.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania legislacyjne planuje lub prowadzi ministerstwo w celu usprawnienia odstrzału sanitarnego dzików, w tym zniesienia barier prawnych ograniczających jego skuteczność (np. związanych z ochroną terenów przyrodniczych, ograniczeniami w okresach lęgowych innych gatunków itp.)?

2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie lub rekomendowanie minimalnych progów zagęszczenia populacji dzików (dziki/km2), które powinny zostać osiągnięte i utrzymane na poszczególnych obszarach, zgodnie z zaleceniami EFSA i doświadczeniami innych państw UE?

3. Jakie są aktualne dane dotyczące szacowanej populacji dzika w Polsce, z rozbiciem na województwa i powiaty? Jakie są roczne cele redukcyjne i w jakim stopniu są one realizowane w ujęciu wojewódzkim i ogólnokrajowym?

4. Czy resort prowadzi nadzór nad działalnością kół łowieckich w zakresie realizacji planów łowieckich i odstrzału dzików? Jakie są mechanizmy kontroli oraz konsekwencje w przypadku niedopełnienia obowiązków w tym zakresie?

5. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w latach 2024-2025 (z podziałem rocznym) na działania wspierające redukcję populacji dzików, w tym m.in. na: zakup amunicji, odszkodowania za szkody łowieckie, organizację odstrzałów sanitarnych, nagrody za odstrzelone dziki, czy też działania edukacyjne?

6. Czy ministerstwo analizowało możliwość wdrożenia programów premiujących myśliwych lub koła łowieckie za realizację wyższych wskaźników odstrzału dzików w obszarach wysokiego ryzyka ASF (np. przez system punktowy lub dodatkowe gratyfikacje finansowe)?

7. Czy są prowadzone działania zmierzające do zwiększenia udziału zawodowych strzelców (np. wojska, służb mundurowych, firm ochroniarskich z licencją) w redukcji populacji dzików, zwłaszcza na terenach, gdzie działalność kół łowieckich jest nieskuteczna lub utrudniona?

8. Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi skuteczności dotychczasowych działań redukcyjnych oraz korelacji między zagęszczeniem dzików a liczbą ognisk ASF u trzody chlewnej? Jeśli tak, proszę o udostępnienie danych lub wskazanie źródła.

9. Czy resort współpracuje z ministerstwem rolnictwa, Głównym Inspektoratem Weterynarii oraz służbami weterynaryjnymi w zakresie wspólnego planowania działań prewencyjnych i zwalczających ASF? Czy istnieje międzyresortowy zespół koordynacyjny ds. ASF i jakie są jego ustalenia w zakresie redukcji dzików?

10. Czy w ocenie ministerstwa obecny model gospodarki łowieckiej, oparty w dużej mierze na działalności kół łowieckich, jest wystarczający do skutecznego ograniczenia populacji dzików w kontekście zagrożeń epizootycznych takich jak ASF? Czy planowane są jego zmiany?

Z uwagi na powagę sytuacji oraz realne zagrożenie dla ciągłości produkcji wieprzowiny w Polsce proszę o udzielenie odpowiedzi w możliwie najszerszym zakresie, z uwzględnieniem danych liczbowych i dokumentów źródłowych.

Z wyrazami szacunku

Rafał Romanowski