Interpelacja w sprawie zwiększenia liczby programów profilaktyki zdrowotnej wśród mężczyzn oraz potrzeby intensyfikacji działań edukacyjnych i kampanii społecznych

Szanowna Pani Minister,

zwracam uwagę na pilną potrzebę rozszerzenia działań profilaktycznych i edukacyjnych w obszarze zdrowia mężczyzn. W Polsce mężczyźni żyją średnio o 7 lat krócej niż kobiety – według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2023 r. przeciętna długość życia mężczyzn w Polsce wyniosła 74,7 roku, natomiast kobiet 82 lata.

Do najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn należą: rak prostaty, rak płuca i rak jelita grubego. Typowo „męskie” nowotwory, takie jak rak jąder czy prącia, dotykają również młodszych mężczyzn – np. rak jąder najczęściej występuje w wieku 20–39 lat. Choć wczesne wykrycie daje wysokie szanse wyleczenia (w przypadku raka jądra nawet do 95%), mężczyźni znacznie rzadziej niż kobiety zgłaszają się na badania lub stosują się do zaleceń profilaktycznych.

Jednym z powodów może być brak systemowego podejścia do edukacji zdrowotnej mężczyzn – większość działań profilaktycznych i kampanii społecznych kierowanych jest do kobiet. Mężczyźni często są pomijani w działaniach informacyjnych, nie czują się adresatami istniejących programów, a temat zdrowia nadal bywa w tej grupie społecznej tabuizowany.

Program „Profilaktyka 40 Plus” to krok w dobrym kierunku, jednak dotyczy wyłącznie osób po 40. roku życia, podczas gdy wiele problemów zdrowotnych u mężczyzn pojawia się wcześniej. Dodatkowo, mimo że zawiera badanie PSA i morfologię, brak mu szerszej kampanii informacyjnej, która zachęciłaby mężczyzn do udziału.

W związku z powyższym wnoszę o rozważenie:

• utworzenia ogólnopolskiej kampanii społecznej dotyczącej zdrowia mężczyzn – w tym nowotworów prostaty, jąder, płuc – z udziałem autorytetów, sportowców i osób publicznych;
• rozszerzenia programu „Profilaktyka 40 Plus” o elementy edukacyjne, również dla mężczyzn przed 40. rokiem życia;
• włączenia edukacji nt. zdrowia mężczyzn do szkół i uczelni, w tym nauki samobadania jąder i zasad profilaktyki;
• zwiększenia dostępu do bezpłatnych badań przesiewowych oraz promowania profilaktyki w miejscu pracy we współpracy z pracodawcami.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje stworzenie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej i profilaktycznej dotyczącej zdrowia mężczyzn (analogicznie do kampanii kierowanych do kobiet, np. związanych z profilaktyką raka piersi)?
2. Czy rozważane jest poszerzenie programu „Profilaktyka 40 Plus” o komponent informacyjny oraz działania dla młodszych mężczyzn?
3. Jakie konkretne działania planowane są w zakresie edukacji zdrowotnej mężczyzn w systemie oświaty i ochrony zdrowia? Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu zwiększenia świadomości zdrowotnej mężczyzn?
4. Czy ministerstwo rozważa powołanie zespołu/pełnomocnika ds. zdrowia mężczyzn lub włączenie tego tematu do strategii zdrowia publicznego?

Pomimo istniejących programów profilaktycznych, wciąż brakuje działań skoncentrowanych na edukacji i aktywizacji mężczyzn w zakresie dbałości o zdrowie. W przestrzeni publicznej i medialnej brakuje wystarczającej liczby kampanii społecznych, które w sposób atrakcyjny i zrozumiały docierałyby do mężczyzn w różnym wieku. Niezwykle ważne jest, by działania te nie tylko informowały, ale również motywowały do regularnych badań i zmiany stylu życia.

Z wyrazami szacunku

Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm RP