Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o samorządzie gminnym w zakresie procedury dokonywania zmiany granic gminy

Szanowny Panie Ministrze!

Wśród kwestii natury prawnej wymienianych przez część samorządów jako wymagające pilnej nowelizacji znajduje się potrzeba zmiany ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym w zakresie procedury dokonywania zmiany granic gminy.

Świadczą o tym chociażby petycje kierowane do sejmowej Komisji do Spraw Petycji, której mam zaszczyt współprzewodniczyć, a także apele o podjęcie prac legislacyjnych w tym przedmiocie adresowane bezpośrednio do mnie przez niektóre samorządy z województwa warmińsko-mazurskiego.

W tym miejscu pozwolę sobie jedynie przypomnieć kilka zasadniczych postulatów artykułowanych przez wnioskodawców, ponieważ szczegółowe żądania wysuwane przez autorów petycji były przedmiotem dezyderatu, jaki komisja wystosowała w tej sprawie do Pana Ministra w lipcu ubiegłego roku.

Sprowadzają się one do:

• wprowadzenia w procedurze zmiany granic jednostek samorządu terytorialnego (jst) możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez każdą z rad gmin objętych tworzeniem, łączeniem lub podziałem,
• ograniczenia częstotliwości dokonywania zmian granic na wniosek jednej z zainteresowanych gmin do jednego razu w trakcie trwania kadencji samorządu,
• przyznania statusu strony w postępowaniu legislacyjnym gminie, której zmiana terytorialna dotyczy,
• wzmocnienia roli konsultacji społecznych w procedurze dokonywania zmian granic, tak aby głos mieszkańców miał wiążący charakter,
• wprowadzenia jasnych zasad rozliczeń finansowych między gminami, zwłaszcza w zakresie utraconych źródeł dochodów.

Wnioski, płynące z odpowiedzi udzielonej Komisji do Spraw Petycji przez sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pana Tomasza Szymańskiego w piśmie z dnia 22 sierpnia 2024 roku brzmiały bardzo obiecująco. Wynikało z nich, iż potrzebę zmian w przepisach określających sposób zmiany granic gmin potwierdziła obradująca w lipcu 2024 roku Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego. Z cytowanej korespondencji można było również wyczytać, że wszyscy członkowie wspomnianego gremium, mającego w swoim składzie silną reprezentację samorządów, byli zgodni co do pilnego podjęcia rozmów na temat zmian prawa w opisywanym zakresie oraz określenia kierunków jego nowelizacji.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy podjęte zostały, tak jak deklarowano w przywołanej korespondencji, prace nad modyfikacją procedury zmiany granic gmin?

Jeśli tak, to na jakim są etapie oraz czy w ich ramach rozważane były/są postulaty, o których mowa we wspomnianej petycji?

Jeśli nie, proszę o podanie powodów braku działań w przedmiotowej sprawie.

Z poważaniem

Stanisław Gorczyca