Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu w polskiej przestrzeni internetowej

Szanowny Panie Ministrze!

W związku z rosnącym problemem patostreamingu w Polsce, zwracam się z prośbą o podjęcie działań mających na celu ograniczenie szkodliwego wpływu tego zjawiska na młodzież i społeczeństwo. Patostreaming, czyli transmisje na żywo, które często charakteryzują się wulgarnym językiem, agresywnym zachowaniem oraz propagowaniem szkodliwych wzorców, stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia psychicznego i moralności młodszych użytkowników Internetu.

Zjawisko to w Polsce staje się coraz bardziej powszechne, a liczba patostreamerów, którzy w szokujący i agresywny sposób komunikują się z widzami, gwałtownie wzrasta. Patostreamy, w których nie tylko promowane są nieakceptowane społecznie zachowania, ale także często dochodzi do naruszenia prawa, stają się częścią kultury internetowej, do której dostęp mają osoby w różnym wieku, w tym dzieci i młodzież. Wiele z tych transmisji nie tylko przekracza granice dobrego smaku, ale również stwarza realne zagrożenie dla uczestników i odbiorców.

Dodatkowo, patostreaming wiąże się z poważnymi problemami prawnymi, które utrudniają skuteczną interwencję i egzekwowanie odpowiedzialności, w szczególności:

1. Brak skutecznych narzędzi legislacyjnych w prawie karnym i cywilnym do ścigania i usuwania patostreamingu Wiele treści w ramach patostreamingu łamie przepisy prawa, jednak brak odpowiednich narzędzi w polskim systemie prawnym utrudnia skuteczną interwencję. Zjawisko to wykracza poza dotychczasowe ramy legislacyjne, co wymaga nowelizacji prawa, by dostosować je do współczesnych wyzwań związanych z Internetem.

2. Naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 K.c.) osób uczestniczących lub będących przedmiotem takich transmisji Patostreaming bardzo często wiąże się z naruszeniem dóbr osobistych uczestników tych transmisji. Wiele osób, w tym dzieci, młodzież i przypadkowi przechodnie, stają się obiektami upokarzających transmisji bez ich zgody. Takie sytuacje mogą prowadzić do poważnych problemów psychicznych oraz naruszeń ich prywatności.

3. Problemy z jurysdykcją międzynarodową

W szczególności w przypadku platform internetowych, które mają siedziby poza Polską (np. YouTube w Irlandii), problematyczne staje się egzekwowanie polskiego prawa. Zjawisko to wymaga międzynarodowej współpracy i odpowiednich umów pomiędzy państwami, aby skutecznie reagować na patostreaming, niezależnie od lokalizacji platformy.

4. Niepewność prawna związana z ochroną danych osobowych

W kontekście patostreamingu pojawiają się również wątpliwości dotyczące ochrony danych osobowych uczestników transmisji. Często dane te są przetwarzane bez wyraźnej zgody, co może prowadzić do naruszeń przepisów o ochronie danych osobowych, w tym kwestii związanych z wycofaniem zgody na przetwarzanie danych wideo uczestników takich transmisji.

Jednym z przykładów tego problemu w Polsce jest działalność patostreamera Vladyslava O., znanego jako Crawly, który w listopadzie 2024 roku został zatrzymany przez Policję w Warszawie. Mężczyzna zasłynął z kontrowersyjnych filmów, w których m.in.:

• Zakłócał porządek publiczny: w jednym z nagrań skakał po samochodach na parkingu w centrum Warszawy, co zostało zaaranżowane przez niego z udziałem fanów. Podczas tego incydentu spryskał gaśnicą przechodnia, który zwrócił mu uwagę.
• Naruszał prywatność i bezpieczeństwo w miejscach publicznych: przebrany za gnoma, wdzierał się do stref zarezerwowanych dla pracowników sklepów w galeriach handlowych, zakłócając ich funkcjonowanie.
• Wygłaszał obraźliwe i ksenofobiczne komentarze: podczas jednego ze streamów wyraził pogardę wobec Polaków, używając wulgarnych określeń, oraz stwierdził, że wolałby mieszkać w Moskwie.

W związku z powyższym, chciałabym zadać następujące pytania:

1. Czy ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć działania mające na celu uregulowanie kwestii patostreamingu w Polsce, w tym wprowadzenie odpowiednich przepisów prawnych, które umożliwiłyby skuteczną walkę z tym zjawiskiem?

2. Czy rozważane są zmiany w prawie, które mogłyby skutecznie ograniczyć dostępność tego typu treści, szczególnie dla młodszych użytkowników Internetu?

3. Jakie środki edukacyjne są przewidziane w celu zwiększenia świadomości wśród młodzieży o szkodliwości tego rodzaju treści?

4. Czy ministerstwo współpracuje z platformami internetowymi i mediami społecznościowymi, szczególnie tymi mającymi siedzibę poza Polską, w celu wprowadzenia skutecznych filtrów lub blokad dla tego rodzaju transmisji?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP