Interpelacja w sprawie warunków stawianych przez Polskę w procesie akcesji Ukrainy do UE

Szanowny Panie Ministrze,

25 czerwca 2024 roku rozpoczęły się formalnie negocjacje akcesyjne Ukrainy do Unii Europejskiej. W procesie tym Komisja Europejska analizuje spełnienie prze Ukrainę szeregu kryteriów, działając na podstawie mandatu udzielonego przez Radę Unii Europejskiej – a poszczególne państwa członkowskie wskazują na kwestie, które powinny zostać w tym procesie poruszone.

Nie ulega żadnych wątpliwości, że z punktu widzenia Polski jednym z kluczowych obszarów – poza sprawami gospodarczymi, politycznymi i społecznymi – jest kwestia historycznej odpowiedzialności za Rzeź Wołyńską – zbrodnię ludobójstwa, której eskalacja nastąpiła w latach 1943-44, szczególnie zaś w lecie 1943 roku na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. W jej wyniku śmierć z rąk ukraińskich nacjonalistów, zrzeszonych w OUN-UPA i innych organizacjach, poniosło ponad 100 tys. polskich obywateli.

Do dnia dzisiejszego ta zbrodnia nie została rozliczona – jej ofiary nie doczekały się ekshumacji ani godnego pochówku, a jej sprawcy są czczeni w wielu miejscach Ukrainy.

Sytuacja ta jest nie do pogodzenia nie tylko z naszym narodowym interesem i podstawowymi wartościami naszej cywilizacji – ale także z zasadami wynikającymi z Traktatu o Unii Europejskiej, w szczególności zasadą poszanowania godności osoby ludzkiej, zasadą państwa prawnego i zasadą poszanowania praw człowieka.

Nie budzi żadnych wątpliwości, że w procesie negocjacji zostanie ocenione spełnianie przez Ukrainę tych zasad – mieszczą się one bowiem w Klastrze I („Sprawy podstawowe“), w Rozdziale 23 („Sądownictwo i prawa podstawowe“).

https://www.consilium.europa.eu/media/hzmfw1ji/public-ad00009en24.pdf

Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Czy rząd RP w toku dotychczasowego procesu akcesyjnego przedstawiał wobec Komisji Europejskiej oczekiwanie, aby jednym z warunków wstąpienia Ukrainy do Unii Europejskiej było rozliczenie się z Rzezi Wołyńskiej – w szczególności umożliwienie ekshumacji jej ofiar i zaprzestanie czczenia jej sprawców?

2. Jeżeli tak – kiedy i w jakiej formie takie oczekiwanie zostało sformułowane? Proszę o przesłanie całej poświadczającej to dokumentacji.

3. Jeżeli nie – z jakiego powodu?

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński
Marcin Przydacz
Szymon Szynkowski vel Sęk
Posłowie na Sejm RP