Interpelacja w sprawie drastycznego spadku przeładunków kontenerowych, utraty strategicznej pozycji polskich portów oraz kontrowersji wokół zarządzania majątkiem narodowym w Gdyni

Szanowny Panie Premierze,

polskie porty morskie to nie tylko brama gospodarcza kraju, ale kluczowy element suwerenności ekonomicznej, potencjału budżetowego oraz strategicznego bezpieczeństwa narodowego. Tymczasem w ostatnich miesiącach obserwujemy zatrważającą erozję znaczenia portów w Gdyni i Gdańsku jako centrów przeładunków kontenerowych, a decyzje podejmowane przez obecny rząd budzą poważne wątpliwości co do priorytetów w zakresie interesu narodowego.

Oto kilka faktów:

1. Koniec liniowego połączenia Azja-Europa (AE10) Maersk z Gdańskiem. Jak informuje portal Gospodarka Morska, ostatni kontenerowiec Maersk z linii AE10 zawinął do Baltic Hub, oznaczając de facto koniec bezpośrednich połączeń liniowych z Dalekim Wschodem do Gdańska. Oznacza to zmniejszenie liczby zawinięć statków oceanicznych i przekierowanie głównych potoków towarów do portów Europy Zachodniej (Hamburg, Rotterdam, Antwerpia).
2. Drastyczny spadek aktywności w porcie w Gdyni. Media branżowe donoszą, że inwestorzy zagraniczni wykazują zainteresowanie strategicznymi terminalami w Gdyni, w tym terminalem zbożowym, który wcześniej miał pozostać w polskich rękach. Rząd mimo wcześniejszych zapowiedzi nie zabezpieczył interesu narodowego i dopuścił do procesu sprzedaży tego kluczowego obiektu, narażając Polskę na utratę kontroli nad łańcuchem dostaw żywności oraz wpływami z eksportu.
3. Utrata dochodów budżetowych. Mniejsze przeładunki to mniejsze dochody z ceł, VAT, akcyzy i opłat portowych. Polska zamiast rozwijać własne zdolności logistyczne i celne, rezygnuje z możliwości inkasowania danin publicznych, zasilając tym samym budżety państw zachodnioeuropejskich.
4. Oddanie kontroli nad portem zbożowym. Szczególnie bulwersująca jest sprawa portu zbożowego w Gdyni. Wbrew publicznym deklaracjom poprzedniego rządu, nie został on pozostawiony w polskich rękach. Obecny rząd nie tylko nie zablokował tej transakcji, ale wręcz przeciwnie – nie podjął żadnych kroków zmierzających do ochrony narodowego interesu. Świadczy to albo o bezprecedensowej nieudolności, albo o świadomej rezygnacji z instrumentów suwerenności gospodarczej.
5. Zaniechanie budowy narodowego potencjału logistycznego. Polska powinna być centrum logistycznym regionu, wykorzystując swoje położenie geostrategiczne. Tymczasem rząd nie podejmuje żadnych działań w kierunku budowy narodowych terminali, przewoźników kontenerowych, czy rozwijania portów o znaczeniu międzynarodowym.
6. Brak strategii portowej i inwestycyjnej. Brakuje aktualnej strategii rozwoju portów, systemowego planu inwestycji oraz przejrzystych mechanizmów współpracy publiczno-prywatnej. Rząd nie przedstawia żadnych analiz skutków ekonomicznych wycofania się głównych operatorów z Polski, nie rozmawia z kluczowymi partnerami handlowymi, nie walczy o udział w rynku frachtu.
7. Podejrzenia o działanie na szkodę interesu narodowego. Skala zaniechań, brak reakcji na alarmujące sygnały i utrata kluczowych aktywów gospodarczych rodzi poważne pytania: czy mamy do czynienia z celowym działaniem, czy jedynie z drastyczną niekompetencją? A może to już nie tylko błędne decyzje, ale kwestia naruszenia konstytucyjnych obowiązków strzeżenia interesu Rzeczypospolitej?

W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego rząd nie zareagował na decyzję Maersk o likwidacji linii AE10 do Gdańska i jakie działania podjęto, by zatrzymać odpływ frachtu?
2. Jakie były przyczyny spadku przeładunków kontenerowych w Baltic Hub oraz porcie w Gdyni w 2024?
3. Jakie są straty budżetowe wynikające z przekierowania frachtów do portów zachodnich? Proszę o przekazanie informacji o dochodach budżetowych w ostatnich 4 latach z polskich portów.
4. Dlaczego nie zrealizowano obietnicy pozostawienia portu zbożowego w Gdyni w polskich rękach?
5. Czy rząd planuje odkupić lub przejąć kontrolę nad strategicznymi terminalami portowymi?
6. Czy premier może zapewnić, że żaden inny strategiczny element infrastruktury portowej nie zostanie sprzedany zagranicznym podmiotom?
7. Czy rząd rozważa powołanie narodowego operatora kontenerowego i jakie działania zostały w tym celu podjęte?