Interpelacja w sprawie potrzeby uregulowania statusu oraz ochrony terenów przyległych do zarejestrowanych lądowisk w Polsce

Szanowny Panie Ministrze,

niniejszą interpelację kieruję w imieniu obywateli i środowisk lotniczych sygnalizujących poważne problemy związane z brakiem odpowiednich regulacji chroniących zarejestrowane lądowiska w Polsce. W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego zgłosili się przedstawiciele lokalnych społeczności, stowarzyszeń i izb lotniczych, zwracając uwagę na narastający problem związany z planowaniem inwestycji w sąsiedztwie zarejestrowanych lądowisk. Według dostępnych informacji brak jest przepisów, które jednoznacznie chroniłyby tereny bezpośrednio przylegające do zarejestrowanych lądowisk. Powoduje to realne zagrożenie ograniczenia ich użyteczności lub wręcz uniemożliwienia bezpiecznego wykonywania operacji lotniczych.

Za przykład może posłużyć sytuacja Lądowiska Zieleń EPZI w województwie kujawsko-pomorskim, dla którego planuje się inwestycję w postaci farmy fotowoltaicznej i ogrodzenia bezpośrednio przylegającego do pasa startowego. Jak wynika z analizy dokumentów i relacji zainteresowanych stron, brak odpowiednich ograniczeń zabudowy w sąsiedztwie pasa startowego rodzi ryzyko groźnego wypadku lotniczego i prowadzi do konfliktów inwestorskich.

Lądowiska zarejestrowane w ewidencji Urzędu Lotnictwa Cywilnego mają duże znaczenie nie tylko dla właścicieli statków powietrznych czy sportów lotniczych, lecz także dla potencjalnych akcji ratowniczych i ewakuacyjnych. W sytuacjach kryzysowych możliwość szybkiego wykorzystania małych samolotów, śmigłowców czy wiatrakowców bywa nieoceniona.

Z informacji uzyskanych od Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej wynika, że aktualne przepisy nie precyzują wymaganego pasa wolnego od zabudowy w otoczeniu lądowisk (w odróżnieniu od lotnisk, które taką ochronę mają). W efekcie samorządy, wydając decyzje o warunkach zabudowy lub pozwoleniu na budowę, nie mogą opierać się na żadnych jednoznacznych regulacjach określających minimalne parametry bezpieczeństwa.

Zgodnie z doniesieniami przedstawionymi m.in. w artykule opublikowanym na portalu dlapilota.pl („Rozporządzenie ws. przepisów techniczno-budowlanych dla lotnisk ma być uchylone“) rozważane jest uchylenie rozporządzenia określającego dotychczasowe standardy techniczno-budowlane dla lotnisk. O ile te przepisy i tak nie dotyczyły wprost lądowisk, to ich uchylenie może wprowadzić jeszcze większą lukę w prawie, o ile nie zostaną wprowadzone rozwiązania zastępcze.

Konieczna wydaje się więc pilna analiza, w jaki sposób w tych nowych warunkach prawnych chronić także zarejestrowane lądowiska, które z samej natury są mniejszymi obiektami niż lotniska, lecz mogą pełnić bardzo ważną funkcję dla lokalnej społeczności i bezpieczeństwa publicznego.

W pismach i petycjach kierowanych do lokalnych władz (a także do Ministerstwa Infrastruktury) wskazuje się w szczególności na potrzebę:

• wprowadzenia obowiązku uzgadniania inwestycji w sąsiedztwie zarejestrowanych lądowisk z Urzędem Lotnictwa Cywilnego,
• zobowiązania właściwej komórki ULC do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu zbadania, czy planowana inwestycja nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników lądowiska,
• ustanowienia minimalnych ograniczeń w zabudowie, analogicznych do istniejących dla lotnisk.

Mając na względzie powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega problem braku narzędzi prawnych, które umożliwiłyby skuteczną ochronę zarejestrowanych lądowisk przed zabudową ograniczającą bezpieczeństwo lotów?
2. Czy w związku z planowanym uchyleniem rozporządzenia w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dla lotnisk resort rozważa wprowadzenie nowych przepisów – w formie rozporządzeń lub nowelizacji ustawy – Prawo lotnicze – które obejmowałyby także zarejestrowane lądowiska?
3. Czy prowadzone są (bądź planowane) prace legislacyjne mające na celu wyposażenie Urzędu Lotnictwa Cywilnego w kompetencje opiniowania i wydawania wiążących decyzji dotyczących inwestycji w pobliżu lądowisk, tak aby zapobiegać potencjalnym wypadkom lotniczym?
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury monitoruje skalę podobnych konfliktów inwestorskich (typu: farma fotowoltaiczna, wysoka zabudowa, obiekty przemysłowe) w sąsiedztwie zarejestrowanych lądowisk na terenie całego kraju i ewentualne straty lub zagrożenia, jakie to generuje?
5. Czy są rozważane działania mające na celu wsparcie samorządów – tak aby w procesie wydawania warunków zabudowy lub pozwoleń na budowę miały jednoznaczne wytyczne dotyczące stref bezpieczeństwa wokół zarejestrowanych lądowisk?

Zebrane informacje oraz postulaty środowisk lotniczych jednoznacznie wskazują na potrzebę pilnego wprowadzenia regulacji chroniących zarejestrowane lądowiska. Lądowiska, będąc w założeniu infrastrukturą o znaczeniu lokalnym, często stanowią istotny element rozwoju turystyki lotniczej, ratownictwa medycznego czy szkolenia pilotów. Brak regulacji w tym obszarze prowadzi do konfliktów i ograniczania realnej funkcjonalności lądowisk – co w konsekwencji może oddziaływać negatywnie na bezpieczeństwo obywateli i rozwój społeczno-gospodarczy regionów.

Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółową odpowiedź na postawione pytania i rozważenie możliwości podjęcia działań legislacyjnych, które uregulują tę kwestię i zapobiegną podobnym konfliktom w przyszłości.

Z wyrazami szacunku

Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP