Interpelacja w sprawie uchylania prawomocnych wyroków z powodu podważania statusu sędziów przez sędziów

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim czasie miała miejsce decyzja Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, na mocy której uchylono prawomocny wyrok skazujący Wojciecha W. na 15 lat pozbawienia wolności za zabójstwo. Sąd swoją decyzję uzasadnił zakwestionowaniem statusu sędziego, który orzekał w pierwszej instancji. Takie działanie budzi poważne wątpliwości w zakresie stabilności polskiego wymiaru sprawiedliwości i niesie daleko idące konsekwencje dla państwa, obywateli oraz ofiar przestępstw.

Podważanie orzeczeń sądowych na podstawie kwestionowania statusu sędziów stanowi precedens, który może doprowadzić do dalszego chaosu prawnego, a także naruszenia zasad pewności prawa. Podważa to również autorytet prezydenta RP, który zgodnie z Konstytucją RP powołuje sędziów. Jeśli decyzje prezydenta mogą być w dowolnym momencie podważane przez inne organy sądowe, oznacza to de facto odebranie głowie państwa kluczowych prerogatyw i podważenie fundamentów państwa prawa.

Niepokojące są także skutki społeczne takich orzeczeń. Decyzje o uchylaniu prawomocnych wyroków prowadzą do sytuacji, w której sprawcy poważnych przestępstw unikają kary lub mogą przebywać na wolności do czasu ponownego procesu. Jest to nie tylko sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości obywateli, ale również stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego.

Dodatkowo, generuje to ogromne koszty dla budżetu państwa – konieczność przeprowadzania ponownych procesów oznacza dodatkowe wydatki na działalność sądów, prokuratury, obrony oraz ewentualną ochronę świadków i rodzin ofiar.

Nie sposób nie dostrzec również negatywnych skutków dla międzynarodowego wizerunku Polski – powtarzające się przypadki unieważniania wyroków mogą być interpretowane jako dowód na brak stabilności prawnej, co podważa zaufanie do polskiego systemu sądowniczego zarówno w Unii Europejskiej, jak i wśród inwestorów zagranicznych, niestety można zauważyć analogię do sytuacji bałaganu, który był w Polsce w XIX wieku.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie konsekwencje zamierza wyciągnąć Ministerstwo Sprawiedliwości w stosunku do sędziów, którzy kwestionują status innych sędziów?
2. Uprzejmie proszę o przedstawienie danych dotyczących liczby wyroków uchylonych na tej podstawie w formie tabelarycznej (nr kolejny, data uchylenia wyroku, zasądzony wyrok, czas trwania procesu, pozostały czas do przedawnienia czynów, koszty uchylonego procesu).
3. Czy ministerstwo planuje działania legislacyjne mające na celu zabezpieczenie prerogatyw prezydenta RP przed ich podważaniem przez sądy?
4. Jakie konsekwencje dla systemu prawnego i obywateli może mieć powielanie tego typu przypadków?
5. Jakie są szacunkowe koszty dla budżetu państwa związane z koniecznością ponownego przeprowadzania procesów w takich przypadkach?
6. Jak długo oczekiwało się w roku 2022, 2023, 2024 na wydanie prawomocnego wyroku w poszczególnych kategoriach spraw?
7. Czy ministerstwo przewiduje działania mające na celu ochronę ofiar przestępstw i ich rodzin przed skutkami tego typu decyzji sądowych?
8. Jakie konsekwencje dla bezpieczeństwa publicznego może mieć uwalnianie osób skazanych w wyniku uchylania wyroków?
9. Ilu sędziów powołanych przed 1998 r. pracuje w polskim systemie sądownictwa?