Interpelacja w sprawie dostępności produktu leczniczego Emtricitabine/Tenofovir disoproxil

Warszawa, 20 marca 2025 r.

Szanowna Pani Ministro,

działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, przepisów Regulaminu Sejmu RP (art. 191-196) oraz art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją w sprawie dostępności produktu leczniczego Emtricitabine/Tenofovir disoproxil (tzw. PrEP).

Profilaktyka przedekspozycyjna HIV jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi w ograniczaniu transmisji wirusa, osiągając skuteczność przekraczającą 97%. Badania prowadzone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) wskazują, że szerokie stosowanie PrEP może znacząco przyczynić się do zmniejszenia liczby nowych zakażeń HIV w populacji. Kraje, które wdrożyły skuteczne programy dostępu do PrEP, odnotowały wyraźny spadek nowych zakażeń, m.in. w Australii czy Wielkiej Brytanii.

Od wielu tygodni lek ten staje się coraz trudniej dostępny w aptekach, a jego braki odnotowano również w hurtowniach farmaceutycznych. Apteki informują, że dostawy planowane są dopiero na maj bieżącego roku. Przerwanie stosowania PrEP przez pacjentów niesie ze sobą poważne ryzyko wzrostu zakażeń HIV w Polsce, co budzi głęboki niepokój.

Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) w 2023 roku w Polsce odnotowano ponad 2500 nowych przypadków zakażenia HIV, co stanowi znaczący wzrost w porównaniu do lat wcześniejszych. Podobny trend wzrostowy obserwuje się w innych krajach europejskich, w tym w Niemczech i Francji, gdzie wzrost zakażeń wynosi od 10 do 15% rocznie. Eksperci wskazują, że głównymi przyczynami tego zjawiska są m.in. ograniczony dostęp do profilaktyki, brak szeroko zakrojonych kampanii edukacyjnych oraz przerwy w dostępie do PrEP. Badania epidemiologiczne pokazują, że wzrost zakażeń HIV w populacji może prowadzić do dodatkowych kosztów leczenia i obciążenia systemu ochrony zdrowia.

Z uwagi na powyższe zwracam się do Pani Ministry z apelem o pilne podjęcie działań mających na celu zapewnienie ciągłości dostępu do PrEP w Polsce. Kontynuacja programu profilaktyki przedekspozycyjnej HIV jest kluczowa dla ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa i ochrony zdrowia publicznego, w tym również osób, które nie stosują PrEP, lecz mogą być narażone na zakażenie.

W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome obecnej sytuacji? Jeśli tak, jakie są przyczyny problemu, kiedy ministerstwo otrzymało pierwsze sygnały o możliwym kryzysie dostępności PrEP i jakie podjęło działania zaradcze?

2. Czy istnieje możliwość interwencyjnego zakupu PrEP od dostawców zagranicznych, np. z Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii lub Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza w państwach, gdzie PrEP jest dostępny bezpłatnie i mogą istnieć jego rezerwy?

3. Według doniesień medialnych planowana jest dostawa leku od jednego z producentów. Jakie są dokładne terminy dostaw do Polski oraz w jakich ilościach?

4. Kiedy planowane jest wprowadzenie do Polski formy iniekcyjnej PrEP, o której mowa w źródle?

5. Czy Ministerstwo umożliwi realizację recept na PrEP w dowolnej aptece, a nie tylko w tej, w której zakupiono pierwsze opakowanie? Pacjenci zgłaszają, że z powodu braków w aptekach byli zmuszeni rezerwować i kupować lek w placówkach zlokalizowanych w różnych częściach kraju.

6. Jakie działania ministerstwo planuje podjąć w celu zapobieżenia podobnym kryzysom dostępności PrEP w przyszłości? Czy rozważana jest możliwość rozpoczęcia produkcji tego leku w Polsce?

Referencje:

1. https://aids.gov.pl/publikacje/ulotka_prep/?cn-reloaded=1 i publikacje naukowe wymienione tamże.

2. https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/emtricitabine-tenofovir-disoproxil-mylan-sa-problemy-z-dostepnoscia-w-aptekach-st8345778

Z wyrazami szacunku

Anna Maria Żukowska