Interpelacja w sprawie usunięcia luki prawnej dotyczącej świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami oraz przewlekłości w wydawaniu decyzji przez WZON

Szanowna Pani Ministro!

Zwracam się z interpelacją w sprawie luki prawnej w przepisach dotyczących świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami, która prowadzi do poważnych trudności w uzyskaniu niezbędnej pomocy przez osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Do mojego biura poselskiego zgłosiła się mieszkanka województwa śląskiego, której mąż, osoba w podeszłym wieku, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i cierpi na schorzenia neurologiczne, upośledzenie narządu ruchu oraz choroby psychiczne. Ze względu na stan zdrowia wymaga on stałej opieki i wsparcia osób trzecich. Jego żona, będąca jednocześnie jego opiekunem, złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) w marcu 2024 r. Do dziś, pomimo upływu prawie roku, nie uzyskał on decyzji, co uniemożliwia mu ubieganie się o świadczenie wspierające. Z informacji uzyskanych przez rodzinę wynika, że wnioski rozpatrywane są według daty wpływu, bez uwzględnienia stopnia niepełnosprawności.

Obowiązujące przepisy przewidują, że osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności mogą uzyskać świadczenie wspierające, które miało być kluczowym elementem ich budżetu, zapewniającym środki na pokrycie kosztów opieki i wsparcia. Jednakże brak regulacji prawnych zapewniających priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób z najcięższą niepełnosprawnością oraz niewłaściwe procedury stosowane przez WZON prowadzą do sytuacji, w której osoby te czekają na decyzję wiele miesięcy, co skutecznie uniemożliwia im korzystanie z należnych im świadczeń.

Wprowadzona od 1 stycznia 2024 r. skala oceny poziomu potrzeby wsparcia nie uwzględnia specyfiki przypadków osób o znacznej niepełnosprawności. Osoby te, zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, miały mieć zapewnione najwyższe wsparcie, jednak w praktyce są traktowane na równi z osobami o lżejszych stopniach niepełnosprawności, co powoduje znaczne opóźnienia w wydawaniu decyzji. Ponadto harmonogram wypłat świadczenia przez ZUS zakłada rozłożenie pomocy na trzy lata, co dodatkowo wydłuża okres oczekiwania dla osób najbardziej potrzebujących.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zapewnią priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w ramach procedury ustalania poziomu potrzeby wsparcia?

1. Czy rozważane jest uproszczenie procedury dla osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, tak aby nie były one zobowiązane do przechodzenia pełnej oceny w skali ICF?
2. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzję WZON, aby osoby wymagające natychmiastowego wsparcia nie były zmuszone do wielomiesięcznego oczekiwania na świadczenie?
3. Czy istnieje możliwość zmiany przepisów, aby świadczenie wspierające było powiązane z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, eliminując konieczność dodatkowej procedury oceny?
4. Jakie kroki planuje ministerstwo w celu poprawy organizacji pracy WZON, aby uniknąć dalszego wydłużania procedur i zapewnić skuteczniejszą obsługę osób z niepełnosprawnościami?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP