Interpelacja w sprawie wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, którzy spełnili ustawowe wymagania, a możliwości skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia

Racibórz, dnia 05-03-2025 r.

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 1996 Nr 73 poz. 350 z późniejszymi zmianami), oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu zwracam się do Pani w sprawie wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, którzy spełnili ustawowe wymagania, a możliwością skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia.

W związku z zapytaniem, które wpłynęło do mojego biura poselskiego dotyczące wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, którzy spełnili ustawowe wymagania, a możliwością skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia zwracam się do Pani Minister o informację w tej sprawie.

Od 1 września 2024 roku nauczyciele, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego, ale mają odpowiedni staż pracy, mogą przechodzić na wcześniejszą emeryturę. Jednym z uprawnień nauczycieli o czym mówi art. 73 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne.

Wprowadzenie tej możliwości skomplikowało jednak korzystanie przez nich z urlopu dla poratowania zdrowia w ten sposób, że ograniczenie możliwości skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia lub czasu jego trwania nie jest związane z rodzajem emerytury, z jakiej może skorzystać nauczyciel więc może to być zarówno emerytura powszechna, jak też emerytura wcześniejsza.

Jednym z uprawnień nauczycieli o czym mówi art. 73 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne.

Na podstawie przepisów w których zawarte zostały rozwiązania dotyczące przejścia nauczyciela na emeryturę po rozwiązaniu przez niego stosunku pracy po przepracowaniu określonego okresu. Na emeryturę, o której mowa w art. 88a Karty Nauczyciela, mogą przejść, począwszy od dnia:

• 1 września 2024 r. – nauczyciele urodzeni przed dniem 1 września 1966 r.;
• 1 września 2025 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1966 r. a przed 1 września 1969 r.;
• 1 września 2026 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1969 r. bez względu na wiek.

Wraz z wejściem w życie przepisu art. 88a Karty Nauczyciela jest dzień 1 września 2024 r. i będzie on obejmował w kolejnych latach kolejne grupy nauczycieli. Brak przepisów przejściowych do ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672) powoduje wątpliwości w interpretowaniu przepisów.

Dlatego w związku z tym, że temat budzi wiele niejasności i wątpliwości wśród nauczycieli oraz ze względu na brak przepisów przejściowych do ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672) uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy dyrektor szkoły lub placówki oświatowej mógł udzielić urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi, który złożył wniosek o jego udzielenie w terminie poprzedzającym datę wejścia w życie znowelizowanych przepisów, tj. do dnia 31 sierpnia 2024 r., i który nabył z dniem 1 września 2024 r. prawo do emerytury, o której mowa w art. 88a Karty Nauczyciela?
2. Czy jeżeli dyrektor udzielił urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi, który od 1 września 2024 r. mógł potencjalnie przejść na wcześniejszą emeryturę, naruszył przepis art. 73 ust. 2 Karty Nauczyciela? Czy w związku z tym będą wyciągane wobec niego konsekwencje służbowe?
3. Który organ jest władny i ma prawo na podstawie przepisów do wydania decyzji czy nauczyciel nabył prawo do wcześniejszej emerytury dla nauczycieli, kiedy taka informacja jest potrzebna na przykład dyrektorowi szkoły lub placówki oświatowej przy udzielaniu urlopu dla poratowania zdrowia?
4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi prace legislacyjne związane z tym, aby wszelkie wątpliwości dotyczące przedstawionych powyżej rozbieżności zostały uregulowane?

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz