Interpelacja w sprawie powstrzymania rosnącego poziomu decyzji o likwidacji szkół wiejskich

Zielona Góra, 17.03.2025 r.

Szanowna Pani Minister,

w całej Polsce coraz bardziej zauważalny staje się przybierający na sile proces podejmowania przez władze wykonawcze oraz rady poszczególnych gmin decyzji o zamiarze likwidacji szkół wiejskich.

Nie inaczej jest w województwie lubuskim, z którego pochodzę. Do mojego biura poselskiego docierają od dłuższego czasu sygnały niezadowolonych społeczności lokalnych o podobnych inicjatywach ich władz w stosunku do miejscowych szkół. Aktualnym przykładem takiego działania jest decyzja Rady Miejskiej We Wschowie, która uchwałami podjętymi na XI sesji w dniu 7.02.2025 r. potwierdziła zamiar likwidacji trzech szkół wiejskich: w Lginiu, Łysinach i Konradowie.

Powszechną argumentacją stojącą za podobnymi działaniami gmin są argumenty typowo ekonomiczne. Rzeczywiście faktem, z którym trudno polemizować, jest duży koszt utrzymania uczniów w szkołach wiejskich, który jest kilka razy wyższy niż nakłady na utrzymanie uczniów w placówkach, do których uczęszcza większa liczba dzieci.

Nie można jednak zapominać o tym, że szkoły wiejskie pełnią również szereg innych ważnych funkcji w mniejszych miejscowościach dla ich lokalnych społeczności. W wielu sytuacjach bowiem likwidacja takich placówek będzie wiązała się z uniemożliwieniem dużym grupom dostępu do kultury, niemożnością skorzystania popołudniami z bezpiecznej i nowoczesnej infrastruktury sportowej, brakiem miejsca do działań integrujących mieszkańców, w tym między innymi chodzi o funkcjonowanie kół gospodyń wiejskich, ochotniczych straży pożarnych, lokalnych drużyn sportowych i innych miejscowych zespołów i stowarzyszeń.

Warto również zaznaczyć, że coraz częściej poziom infrastrukturalny i wyposażenia szkół wiejskich nie tylko dorównuje, ale i przewyższa możliwości placówek zlokalizowanych w miastach. Nakłady czynione przez ostatnie lata na termomodernizację szkół, wyposażenie w nowoczesny sprzęt cyfrowy i elektroniczny oraz szereg inwestycji w infrastrukturę sportową i rekreacyjną mogą zostać decyzjami o likwidacjach placówek zwyczajnie zaprzepaszczone. Jest to tym bardziej krzywdzące, że w wielu przypadkach teraźniejszy stan wiejskich placówek szkolnych jest efektem prywatnych wysiłków społeczników.

W związku z powyższym zwracam się do Pani z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy w Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają prace w zakresie propozycji legislacyjnych mających przeciwdziałać decyzjom o likwidacji szkół wiejskich? Jakie są efekty tych prac?
2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi analizy możliwości zwiększenia kwoty na potrzeby oświatowe dla gmin stanowiących organa prowadzące szkoły wiejskie? Czy wypracowano w tym względzie jakieś propozycje?
3. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej widzi możliwość prawnego uregulowania minimalnej liczby uczniów, dla której organ prowadzący byłby zobowiązany utrzymywać działalność danej szkoły wiejskiej? Czy takie uregulowanie, zdaniem ministerstwa, mogłoby przeciwdziałać masowej likwidacji szkół wiejskich?
4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje w najbliższym czasie wydać wytyczne dla wojewódzkich kuratorów oświaty w przedmiocie przesłanek, jakimi powinni się oni kierować przy wydawaniu opinii co do zamiarów likwidacji szkół i placówek oświatowych?