Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych w celu rozwiązania problemów gmin wynikających ze zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską w sprawie podjęcia działań legislacyjnych w celu rozwiązania problemów gmin wynikających ze zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 24 września 2023 roku.

Chodzi przede wszystkim o możliwość zawieszenia postępowań dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy (WZ) do czasu sporządzenia planów ogólnych oraz zawieszenie naliczania kar za opóźnienia w wydawaniu decyzji.

Z prośbą o interwencję w tej sprawie zwrócił się do mnie zarząd Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich. Jeszcze za rządów PiS, 24 września 2023 r. weszła w życie zmiana ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która zobowiązała gminy do sporządzenia planu ogólnego w zastępstwie dotychczasowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Samorządy zostały zobowiązane do sporządzenia planów ogólnych do końca 2025 r. (a według zapowiedzi – do końca czerwca 2026 r.).

Relatywnie krótki termin vacatio legis spowodował, że niemal wszystkie pracownie urbanistyczne w Polsce zaangażowały się w opracowywanie planów ogólnych, co uniemożliwia im podpisywanie umów na sporządzanie projektów decyzji WZ. Problem w tym, że wspomniana ustawa umożliwia nadal uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy na dotychczasowych, bardziej liberalnych zasadach. Efektem jest lawinowy wzrost wniosków o wydanie decyzji WZ, których gminy ze względu na braki kadrowe nie są w stanie wydawać w ustawowym 90-dniowym terminie. Tymczasem za każdy dzień zwłoki w wydaniu decyzji WZ gminy muszą zapłacić karę w wysokości 500 zł, co znacznie przekracza ich możliwości finansowe.

Zwracam się zatem do Pana o podjęcie działań prowadzących do ustawowego zawieszenia postępowań dotyczących wydania decyzji WZ do czasu sporządzenia planów ogólnych oraz zaprzestania naliczania gminom kar za opóźnienia w wydawaniu tych decyzji.

Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii podjęło działania legislacyjne umożliwiające gminom zawieszenie postępowań dotyczących wydania decyzji WZ do czasu sporządzenia planów ogólnych?
2. Czy resort rozważa zawieszenie naliczania gminom kar finansowych za opóźnienia w wydaniu decyzji WZ będące efektem braków kadrowych i dużej liczby wniosków?
3. Jakie są plany resortu w kwestii wsparcia gmin w zakresie sporządzania planów ogólnych, na przykład poprzez zwiększenie środków finansowych lub uproszczenie procedur?
4. Czy możliwe jest wydłużenie ustawowego terminu na sporządzenie planów ogólnych poza obecnie zapowiadany koniec czerwca 2026 r., na przykład do końca 2026 roku?