Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO)

Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), które uwidocznił raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) podsumowujący lata 2019-2023.

Opublikowany w dniu 25 lutego br. raport ujawnia szereg poważnych problemów w realizacji KSO, programu kluczowego dla polskiej onkologii. Program nie został wdrożony w terminie, mimo sześcioletniego okresu pilotażowego i wydatkowania ponad 130 milionów złotych. W efekcie jego start został przesunięty na 1 kwietnia 2025 roku.

Dlaczego tak się stało? NIK wskazuje kilka najważniejszych przyczyn, przede wszystkim nieprzygotowanie placówek onkologicznych do wymagań KSO. Przykładowo, zaledwie 15 proc. placówek chirurgii onkologicznej w Polsce jest w stanie zapewnić pacjentom kompleksową opiekę, posiadając pełen zakres usług czyli endoskopię, radioterapię i poradnię specjalistyczną. Kolejnym ważnym powodem jest brak integracji systemów informatycznych placówek onkologicznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów. Systemy połączyło jedynie 3 proc. jednostek, co uniemożliwiło efektywne przekazywanie danych do systemu KSO, a także brak ustandaryzowania procesów diagnostyczno-terapeutycznych, czyli po prostu nierówny dostęp do świadczeń w poszczególnych częściach kraju. Dysproporcje między województwami mierzone wartością zrealizowanych świadczeń onkologicznych na jednego mieszkańca sięgały nawet 50 proc., co uniemożliwiło wprowadzenie spójnego systemu opieki nad pacjentami onkologicznymi w Polsce.

NIK ocenia, że główną przyczyną niepowodzenia wdrożenia KSO był niewystarczający nadzór Ministerstwa Zdrowia, przede wszystkim brak rozporządzeń standaryzujących działania profilaktyczne i lecznicze. Dlatego w Polsce wciąż brakuje kompleksowej opieki nad pacjentami onkologicznymi, nawet mimo realizacji programów, takich jak Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych czy Narodowa Strategia Onkologiczna. We wnioskach pokontrolnych zaleca jak najszybsze przygotowanie całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego gwarantującej równy dostęp do świadczeń i kompleksowego leczenia w całej Polsce, a także m.in. poprawę dostępności badań przesiewowych oraz terminowe udzielanie świadczeń diagnostycznych i leczniczych.

Raport NIK podsumowuje lata 2019-2023, kiedy w Ministerstwie Zdrowia zasiadali nominaci Prawa i Sprawiedliwości. Pani, jako minister zdrowia sprawujący funkcję od końca 2023 roku, w żaden sposób nie odpowiada więc za wieloletnie zaniedbania, które uniemożliwiły wdrożenie KSO. Jednakże, mając na uwadze dobro pacjentów onkologicznych, konieczne są zdecydowane działania naprawcze, o co zwracam się w swojej interpelacji.

Proszę również o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu wdrożenia pokontrolnych zaleceń NIK, w szczególności w zakresie opracowania całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego?

2. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe dla placówek medycznych w celu szybkiego zintegrowania ich systemów informatycznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów?

3. Kiedy resort planuje opublikować brakujące rozporządzenia regulujące funkcjonowanie KSO, np. w kwestii standaryzacji opisów badań patomorfologicznych, żeby placówki miały jasne wytyczne do działania?

4. Jakie wskaźniki i metody będą wykorzystane do oceny efektywności KSO po jej wdrożeniu i kiedy będzie przygotowany raport z ewaluacji programu?

5. Jaki budżet zostanie przeznaczony w kolejnych latach na rozwój i utrzymanie KSO, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie?

6. Czy resort podejmie działania w celu wyciągnięcia konsekwencji wobec ministrów zdrowia z lat 2019-2023, którzy zgodnie z oceną pokontrolną NIK sprawowali niewystarczający nadzór nad KSO, co w efekcie uniemożliwiło wdrożenie programu w terminie?