Interpelacja w sprawie rozszerzenia listy chorób zakaźnych zwalczanych z urzędu u bydła

Biłgoraj, 12.03.2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pana interpelację w sprawie rozszerzenia listy chorób zakaźnych zwalczanych z urzędu u bydła. Do mojego biura poselskiego wpłynęło pismo z Lubelskiej Izby Rolniczej, w którym zaalarmowano o licznych sygnałach ze strony rolników hodowców bydła, o objęcie monitoringiem i zwalczaniem z urzędu oraz refundacją szczepionek wirusowych chorób zakaźnych bydła IBR (zakaźne zapalenie nosa i tchawicy bydła) i BVD (wirusowa biegunka bydła).

IBR charakteryzuje się zapaleniem górnych dróg oddechowych spowodowanym herpeswirusem bydła typu 1 (BHV-1). Zwierzę zakażone tą chorobą automatycznie staje się nosicielem. Do zakażenia dochodzi poprzez drogi oddechowe, czemu sprzyja kontakt między zwierzętami. Stres ma niekorzystny wpływ na możliwość reaktywacji (przebudzenia z uśpienia) wirusa i jego wydalanie, zwiększając ryzyko zakażeń w stadzie. Zakażone bydło po wyzdrowieniu może rozwinąć pod wpływem stresu bezobjawowe zakażenie utajone. Powszechnie wiadomo, że utajone zakażenie IBR rozwija się u prawie wszystkich zwierząt pierwotnie zakażonych, przy czym wirus pozostaje zwykle w stanie uśpienia przez długi czas - aż do momentu, gdy stres wywoła wydalanie wirusa. Wirus może przenosić się na niezakażone bydło poprzez bezpośredni kontakt, skażone materiały i sprzęt oraz drogą kropelkową.

Rozprzestrzenianie wirusa BVD następuje również głównie drogą oddechową między zakażonym bydłem w stadzie. Zwierzęta mogą zostać zarażone również pośrednio, np. przez styczność ze skażonym sprzętem, innymi gatunkami, w tym owcami - lub przez kontakt z osobami odwiedzającymi gospodarstwo. Problemy z płodnością, takie jak aborcja i bezpłodność, wraz z niską odpowiedzią immunologiczną są oznaką infekcji. Ta niska odporność sprawia, że zakażone zwierzęta są podatne również na inne choroby. Jeśli matka zostanie zarażona w czasie ciąży, urodzi cielę trwale zakażone, które będzie zakażać inne zwierzęta. Cielęta takie mogą być małe, słabe i mało wydajne, częściej jednak wydają się zdrowe i mogą pozostać niewykryte w stadzie. Wirus BVD może również powodować u zwierząt wystąpienie śmiertelnej choroby błony śluzowej (MD) z krwawą biegunką, gorączką i zmianami błony śluzowej jamy ustnej, a także owrzodzeniami pyska, nosa, krawędzi kopyta i szpary międzyracicowej.

Wprowadzony w roku 2018 program zwalczania ww. chorób ze względu na obecna sytuacje ekonomiczną gospodarstw rolnych nie spełnia swoich założeń. Wynika to przede wszystkim z olbrzymich kosztów, które muszą ponieść hodowcy bydła. Zwłaszcza obecnie w wyniku spadku cen mleka i żywca wielu gospodarstwom grozi utrata płynności finansowej. Przeniesienie finansowania programu na Skarb Państwa w znacznym stopniu przyczyniłoby się do eliminacji zakaźnych chorób bydła w stadach w naszym kraju. Ponieważ IBR i BVD są chorobami wysoce zakaźnymi, które z dużą łatwością przenoszą się między zwierzętami, konieczne jest wdrożenie środków bezpieczeństwa biologicznego i immunoprofilaktyki w celu zminimalizowania ryzyka zakażenia.

Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie:

1. Czy ministerstwo planuje rozszerzenie listy chorób zakaźnych zwalczanych z urzędu o IBR i BVD?

2. Czy istnieje możliwość objęcia hodowców bydła pełną refundacją kosztów szczepień przeciwko tym chorobom?

3. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania w celu zmiany finansowania programu zwalczania IBR i BVD, aby zmniejszyć obciążenie finansowe rolników?

Z poważaniem

Małgorzata Gromadzka