Interpelacja w sprawie pomocy udzielonej przedsiębiorcom w trakcie pandemii COVID-19

Szanowny Panie Premierze,

według doniesień prasowych Polski Fundusz Rozwoju SA składa pozwy przeciwko przedsiębiorcom, którzy w trakcie pandemii COVID-19 skorzystali z tarczy finansowej. PFR domaga się zwrotu pomocy covidowej. Problem dotyczy blisko 2 tys. przedsiębiorstw, które dostały negatywną rekomendację Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Problem w tym, że wiele z nich nie wie, dlaczego jest na celowniku służb. Sprawa jest na tyle kontrowersyjna, że zaangażowała się w nią Najwyższa Izba Kontroli. 1994 podmioty mają zwrócić całą kwotę wsparcia, w sumie 500 mln zł (J. Ojczyk, PFR pozywa polskie firmy. Chce zwrotu milionów z tarcz covidowych, Business Insider z 28.02.2025).

Informacje prasowe potwierdzają przedsiębiorcy zgłaszający się do mojego biura poselskiego. Na przykład GL Group Spółdzielnia z siedzibą w Kopcach (gm. Huszlew, woj. mazowieckie) jest adresatem decyzji PFR nakazującej zwrot całości subwencji w kwocie 3 500 000 zł, wydanej bez wskazania jakichkolwiek okoliczności faktycznych, w tym ewentualnych nadużyć uzasadniających wycofanie uprzednio udzielonej pomocy publicznej. W szczególności wskazać należy, że spółdzielnia ta nie zaprzestała działalności, nie zawiesiła jej, nie otworzyła likwidacji, nie ogłosiła upadłości ani nie rozpoczęła restrukturyzacji. Nie doszło ponadto do znacznego spadku poziomu zatrudnienia. Spółdzielnia wydatkowała subwencję zgodnie z umową z PFR i złożyła stosowne oświadczenie o rozliczeniu subwencji.

Jak wskazują reprezentanci podmiotów pokrzywdzonych działaniem PFR, decyzje w przedmiocie zwrotu kwoty subwencji nie zawierają uzasadnień spełniających standard wywodzony z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, gdyż noszą znamiona arbitralności i nie poddają się kontroli i nadzorowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 410/06). Z uwagi na sposób ukształtowania uprawnień PFR w regulaminie ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm”, w którym uprawnienie żądania zwrotu subwencji ma charakter jednostronny i nieobwarowany ziszczeniem się weryfikowalnych przesłanek, sądy wydają wskutek wnoszonych przez PFR pozwów nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym. Rodzi to ryzyko wystąpienia niepowetowanej szkody w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw bez rzeczywistej przyczyny leżącej po stronie beneficjentów państwowej pomocy covidowej.

Jestem świadomy okoliczności wadliwego skonstruowania prawnego i finansowego systemu pomocy publicznej dla przedsiębiorców w okresie pandemii, ale nie może to stanowić przesłanki stosowania pozbawionej mechanizmu kontroli zasadności ingerencji w prawa majątkowe polskich podmiotów gospodarczych, gdyż praktyka ta godzi w podstawowe interesy gospodarcze Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniem: Czy opisane powyżej zdarzenia są prawdziwe?

Ponadto proszę Pana Premiera o pilne zweryfikowanie działań Polskiego Funduszu Rozwoju SA względem tysięcy polskich przedsiębiorców, a w szczególności motywów i zasadności wydania przez Centralne Biuro Antykorupcyjne rekomendacji stanowiących bezpośrednią podstawę podjęcia przez PFR szkodliwej dla sektora przedsiębiorstw praktyki. Jeżeli zostanie stwierdzone, że służba ta, powołana m.in. dla ochrony interesów gospodarczych państwa, wydatnie im szkodzi, apeluję o przyspieszenie deklarowanych przez Pana Premiera działań w kierunku jej likwidacji.