Interpelacja w sprawie upartyjnienia Instytutu Lotnictwa i ryzyka dla kluczowych programów badawczych w obszarze obronności i lotnictwa

Szanowny Panie Ministrze,

Instytut Lotnictwa to jedna z najważniejszych polskich placówek badawczych, odgrywająca kluczową rolę w rozwijaniu nowoczesnych technologii lotniczych, kosmicznych i obronnych. Jest uznanym na świecie partnerem dla takich firm jak Boeing, GE Aerospace, Airbus, Lockheed Martin, Thales czy Northrop Grumman. Jego znaczenie wzrosło szczególnie w kontekście rosnących zagrożeń geopolitycznych oraz strategicznych programów zbrojeniowych, w które Polska jest zaangażowana.

Tymczasem decyzja o powołaniu na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa Tomasza Szymczaka – członka Platformy Obywatelskiej, nieposiadającego kompetencji technicznych w dziedzinie lotnictwa, wzbudziła poważne kontrowersje i obawy co do przyszłości tej kluczowej instytucji.

Jak wynika z doniesień medialnych (portal Wirtualna Polska):

1. Nowy dyrektor został wyłoniony mimo miażdżąco negatywnej opinii Rady Instytutu Lotnictwa, w skład której wchodzą najwybitniejsi specjaliści i przedstawiciele największych globalnych koncernów zbrojeniowych oraz polskich instytucji związanych z lotnictwem i obronnością. W głosowaniu nad jego kandydaturą 10 członków było przeciw, 2 się wstrzymało, a nikt nie był za, co świadczy o całkowitym braku poparcia merytorycznego.

2. Dotychczasowy dyrektor, dr Paweł Stężycki, był uznanym na świecie ekspertem, cenionym w międzynarodowym środowisku lotniczym. Został wybrany na przewodniczącego International Forum for Aviation Research (IFAR) – organizacji, w której czołową rolę odgrywa NASA. Jego osiągnięcia obejmują m.in. rozwój pierwszej na świecie rakiety suborbitalnej ILR-33 BURSZTYN 2K, wykorzystującej ekologiczne paliwo oparte na nadtlenku wodoru.

3. Nowy dyrektor podczas prezentacji przed Radą Instytutu wykazał się skrajnym brakiem wiedzy technicznej, nie będąc w stanie odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące działalności Instytutu. W rozmowie z członkami rady miał powiedzieć, że „nie zna się na technologii, ale chętnie się pozna”. Jeden z członków rady podsumował jego poziom wiedzy stwierdzeniem, że „nie odróżniłby silnika odrzutowca od silnika w odkurzaczu”.

4. Skład komisji konkursowej, która miała oceniać kandydatów, pozostaje tajny, co budzi poważne wątpliwości co do transparentności procesu. Z ustaleń medialnych wynika, że w jej skład weszło troje pracowników Centrum Łukasiewicz, podległych prezesowi Hubertowi Cichockiemu, oraz jeden ekspert spoza instytutu – jedyny posiadający rzeczywistą wiedzę o lotnictwie.

5. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Centrum Łukasiewicz ignorują stanowisko Rady Instytutu, mimo że jej członkowie jednoznacznie wskazali, że nowy dyrektor nie posiada wymaganych kompetencji.

6. Decyzja o nominacji Tomasza Szymczaka już wywołała niepokój wśród zagranicznych partnerów, w tym ministerstw obrony państw sojuszniczych, które – jak wynika z doniesień medialnych – informują swoje rządy, że Polska staje się niewiarygodnym partnerem w zakresie prac nad technologiami lotniczymi i wojskowymi.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Kto dokładnie wchodził w skład komisji konkursowej oceniającej kandydatów na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa?

2. Jakie były wyniki punktacji poszczególnych kandydatów w tym konkursie?

3. Dlaczego zignorowano stanowisko Rady Instytutu Lotnictwa, składającej się z najwybitniejszych ekspertów z branży?

4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę potencjalnych konsekwencji międzynarodowych wynikających z powołania na stanowisko osoby bez kompetencji technicznych, szczególnie w kontekście współpracy z NATO i amerykańskimi firmami obronnymi?

5. Czy decyzja o powołaniu Tomasza Szymczaka miała podłoże polityczne? Jakie były kluczowe kryteria oceny jego kandydatury?

6. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie audytu przejrzystości procesu wyboru dyrektora Instytutu Lotnictwa?

7. Czy Centrum Łukasiewicz planuje zmianę składu Rady Instytutu, aby usunąć krytycznych wobec tej nominacji ekspertów? Jeśli tak, to jakie osoby miałyby ich zastąpić i według jakich kryteriów będą dobierani nowi członkowie rady?

8. Jakie działania ministerstwo podejmie w celu zapewnienia, że Instytut Lotnictwa nie stanie się upartyjnioną instytucją podległą interesom partyjnym, lecz pozostanie ośrodkiem światowej klasy badań nad technologiami lotniczymi i wojskowymi?

9. Czy ministerstwo planuje unieważnienie konkursu i przeprowadzenie nowego, transparentnego naboru na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa?

Z poważaniem

Michał Woś