Interpelacja w sprawie utrudnień w rejestracji używanych traktorów i maszyn rolniczych z krajów Schengen spoza UE oraz ich negatywnego wpływu na konkurencyjność polskich rolników

Szanowni Panowie Ministrowie,

polskie rolnictwo stoi przed wieloma wyzwaniami, wśród których jednym z najpoważniejszych jest ograniczony dostęp do taniego i sprawdzonego sprzętu rolniczego. Obecnie obowiązujące przepisy skutecznie uniemożliwiają rejestrację używanych markowych traktorów i maszyn rolniczych zakupionych w krajach należących do strefy Schengen, ale znajdujących się poza Unią Europejską – takich jak Norwegia, Wielka Brytania czy Szwajcaria. Tymczasem identyczne maszyny pochodzące z krajów Unii Europejskiej, często w znacznie gorszym stanie technicznym, można rejestrować bez żadnych przeszkód.

Paradoks obowiązujących przepisów:

Nowe regulacje prawne sprawiają, że polscy rolnicy zostali pozbawieni możliwości zakupu tańszego i często lepiej utrzymanego sprzętu pochodzącego z Norwegii, Wielkiej Brytanii czy Szwajcarii, mimo że kraje te należą do strefy Schengen i podlegają podobnym standardom jakościowym. Ten absurdalny zakaz dotyczy w szczególności traktorów starszej generacji, z lat 90., które cieszą się ogromnym zainteresowaniem rolników ze względu na ich trwałość i przystępną cenę.

Tymczasem te same modele traktorów – Massey Ferguson, Zetor, Case, John Deere, New Holland – jeśli zostaną zakupione w Niemczech, Francji czy innych krajach unijnych, mogą być rejestrowane bez najmniejszych problemów. Powoduje to sztuczne zawężenie rynku, zmusza rolników do zakupów wyłącznie w UE, gdzie sprzęt jest droższy i często w gorszym stanie technicznym, a co za tym idzie – zwiększa koszty prowadzenia gospodarstw i obniża ich konkurencyjność.

Skutki zakazu rejestracji traktorów z krajów Schengen spoza UE:

1. Wyższe koszty dla rolników – ograniczenie możliwości zakupu tańszych i lepiej utrzymanych traktorów z Norwegii, Wielkiej Brytanii czy Szwajcarii zmusza rolników do zakupów w UE, gdzie ceny są wyższe, a oferta gorsza.
2. Spadek konkurencyjności polskiego rolnictwa – brak dostępu do lepszych i tańszych maszyn pogarsza warunki ekonomiczne gospodarstw rolnych, czyniąc je mniej konkurencyjnymi w stosunku do gospodarstw rolnych z innych krajów.
3. Utrata dochodów budżetowych – import traktorów spoza UE generował znaczące wpływy z akcyzy i podatku VAT. Zakaz sprowadzania tych maszyn oznacza, że budżet państwa traci środki, które mogłyby wspierać polską gospodarkę.
4. Brak uzasadnienia technicznego – maszyny pochodzące z Norwegii, Wielkiej Brytanii czy Szwajcarii spełniają wysokie standardy techniczne i ekologiczne, a mimo to ich rejestracja jest niemożliwa.

Sztuczne ograniczenie rynku a konkurencyjność polskiego rolnika:

Obowiązujące przepisy oznaczają, że polski rolnik zmuszony jest kupować maszyny w droższych krajach unijnych, zamiast mieć możliwość wyboru lepszej alternatywy w postaci sprzętu sprowadzanego z Norwegii, Wielkiej Brytanii czy Szwajcarii. Takie działania prowadzą do sytuacji, w której polski rolnik staje się mniej konkurencyjny i zmniejsza się opłacalność produkcji rolnej.

Warto podkreślić, że kupno nowego ciągnika jest dla większości polskich rolników nieosiągalnym wydatkiem, dlatego zdecydowana większość z nich wybiera używane maszyny. Wprowadzanie sztucznych ograniczeń na rynek używanych traktorów stanowi dodatkowe obciążenie i utrudnienie dla polskich rolników.

Pytania do ministra rolnictwa i rozwoju wsi oraz ministra infrastruktury:

1. Na jakiej podstawie prawnej nakazuje się dołączyć, pod rygorem braku możliwości rejestracji, homologację unijną na traktory pochodzące sprzed 1994 roku. O homologacji unijnej możemy mówić po roku 1994, tj. po powstaniu UE?
2. Jakie jest uzasadnienie gospodarcze utrudniania skutkującym zakazem rejestracji traktorów z krajów Schengen spoza UE?
3. Czy ministerstwo planuje podjąć działania w celu zmiany tych przepisów i umożliwienia rejestracji używanych maszyn rolniczych pochodzących z Norwegii, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii?
4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ekonomicznych skutków tego zakazu dla polskich rolników?
5. Dlaczego identyczne traktory mogą być rejestrowane, jeśli pochodzą z Niemiec czy Francji, ale nie można ich rejestrować, jeśli pochodzą z Norwegii?
6. Jakie kroki zostaną podjęte, aby polscy rolnicy nie byli poszkodowani przez sztuczne ograniczenia prawne i administracyjne?
7. Czy ministerstwo rozważy rekompensaty lub wsparcie finansowe dla rolników, którzy z powodu tych przepisów nie mogą zakupić tańszych maszyn?