Interpelacja w sprawie finansowania ogrodów botanicznych

Szanowna Pani Ministro,

ogrody botaniczne odgrywają kluczową rolę w ochronie bioróżnorodności ex situ (tzn. poprzez przeniesienie zagrożonego gatunku do alternatywnego ekosystemu, w tym przypadku do ogrodu botanicznego), prowadzeniu badań naukowych, edukacji ekologicznej oraz reintrodukcji gatunków zagrożonych wyginięciem. Ponadto ogrody botaniczne pełnią funkcje rekreacyjne, zapewniając mieszkańcom miast i turystom miejsce, gdzie mogą miło spędzić czas w towarzystwie natury.

Na ogrody botaniczne nałożony jest szereg obowiązków, wynikających głównie z art. 69 ustawy o ochronie przyrody. Pomimo ustawowych wymagań ogrody nie otrzymują systemowego wsparcia finansowego na realizację tych zadań ze środków krajowych. Natomiast wsparcie ze środków unijnych ze wszystkich poziomów (regionalnych i krajowych) kierowane jest na ochronę in situ, ex situ czy zachowanie bioróżnorodności wyłącznie na obszarach chronionych wymienionych art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

W Polsce funkcjonują obecnie 43 ogrody botaniczne prowadzone przez różne podmioty, w tym samorządy, uczelnie wyższe, Lasy Państwowe, osoby prywatne, Polską Akademię Nauk, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich oraz fundacje. Brak stabilnego finansowania prowadzi do nierównych możliwości ich funkcjonowania, co może negatywnie wpływać na realizację ich zadań.

W związku z powyższym konieczne jest wprowadzenie systemowego rozwiązania wspierającego działalność ogrodów botanicznych poprzez dofinansowanie poszczególnych typów kolekcji, takich jak arboreta, alpinaria, stawy, rabaty, aleje, obszary wodno-błotne czy kolekcje pod osłonami. Odbyłam spotkania z przedstawicielami ogrodów botanicznych w moim regionie. Jednym z proponowanych rozwiązań byłaby organizacja przez ogrody objęte programem dni bezpłatnego wstępu w sezonie, w zamian za uzyskane wsparcie publiczne. Proponowanym źródłem finansowania jest przekazywanie określonego procentu zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe. Środki te winny być dystrybuowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w porozumieniu z Radą Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie systemowego wsparcia finansowego dla ogrodów botanicznych, umożliwiającego im realizację ustawowych zadań wynikających z art. 69 ustawy o ochronie przyrody?

2. Czy możliwe jest przeznaczenie części zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe na dofinansowanie ogrodów botanicznych?

3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu wyrównanie szans funkcjonowania ogrodów botanicznych niezależnie od podmiotu prowadzącego?

Z wyrazami szacunku

Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej