Interpelacja w sprawie wsparcia samorządów zmagających się z problemem wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (WTZ-ów)

Szanowna Pani Ministro,

Zgierz, Bydgoszcz, Jaworzno, Tomaszów Mazowiecki, Tarnowskie Góry. Te nazwy miast można wymieniać jednym tchem, bo łączy je niebezpieczne dziedzictwo składowisk odpadów niebezpiecznych.

I te miasta solidarnie walczą o zniwelowanie zagrożenia, które wielkoobszarowe tereny zdegradowane niosą dla ich mieszkańców.

Dlaczego nie możemy pomóc im rozwiązać tego problemu zgodnie z obietnicami złożonymi mieszkańcom tych miast?

Szanowna Pani Ministro, pieniądze z KPO zostały odblokowane, ale pozostały dla tej piątki miast nieosiągalne z uwagi na konieczność zapłaty podatku VAT w znacznej wysokości.

Miasta, solidarnie i ponad jakimikolwiek podziałami politycznymi, prezydenci, radni jednym głosem mówią – ten problem wynika z działalności przedsiębiorstw państwowych. Zatem to państwo powinno wziąć na siebie ciężar finansowy jego rozwiązania.

Na koniec lutego Ministerstwo Klimatu i Środowiska chwaliło się i słusznie, bo to bardzo ważny krok i działanie, przyznaniem 200000000 zł na likwidację nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, w tym w gminie Kutno, w moim okręgu wyborczym i ośmiu innych miastach. Argumentacja, która padała z ust Pani Minister i samorządowców ze wskazanych 9 gmin i miast była spójna z argumentami miast obciążonych WTZ-ami.

• Samorządy nie są w stanie samodzielnie udźwignąć finansowania likwidacji tych zagrożeń.
• Każda złotówka wydana na likwidację historycznych składowisk po państwowym przemyśle to złotówka mniej na przedszkola, inwestycje i utrzymanie dróg, komunikację, ochronę zdrowia w przychodniach samorządowych.

Premier Donald Tusk, marszałek Sejmu Szymon Hołownia to najważniejsi z szeregu polityków, którzy, podobnie jak ja obiecali mieszkańcom m.in. Zgierza, że sprawą skutecznie się zajmiemy.

Bardzo proszę, abyśmy wreszcie dopięli ten temat.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dysponuje środkami, z których można w ramach specjalnego programu pomóc miastom i sfinansować podatek VAT, a te środki powrócą do budżetu państwa i będą mogły znów być wykorzystane.

Samorządy mimo korzystnych zmian wprowadzonych w finansowaniu JST przez rząd koalicji 15 października nadal borykają się z gigantycznymi problemami wynikającymi głównie z nieprzemyślanej i nastawionej na poklask polityki rządów Morawieckiego.

Wiem, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW, wojewódzkie fundusze, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rozwoju i Technologii są zaznajomione z tym problemem.

Co stoi na przeszkodzie, aby uruchomić specjalny program NFOŚiGW, który wspomoże samorządy w sięgnięciu po środki z KPO i zapłatę VAT?

Czy Pani Ministra podjęła w roku 2025 działania w zakresie realizacji lub zmian tzw. specustawy o WTZ?

Jakie to były działania?

Czy uważa Pani Minister, że wsparcie samorządów w ich walce z zagrożeniem ze strony składowisk odpadów niebezpiecznych na WTZ leży w interesie mieszkańców?

Czy istnieją mechanizmy, które można uruchomić, aby pomóc sfinansować VAT samorządom?

Kiedy ze strony ministerstwa zostaną podjęte konkretne decyzje w tej sprawie?

Okres na podpisanie umów na przystąpienie do projektu KPOD.04.10-IW.04-001/24 dofinansowania dla inwestycji B3.2.1 Inwestycje w neutralizację ryzyka i rekultywację wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego się kończy.

Czy tak jak liderzy koalicji demokratycznej obiecali, odblokowane środki z Krajowego Planu Odbudowy trafią do tych pięciu miast?