Interpelacja w sprawie wykorzystania potencjału Wojskowych Zakładów Lotniczych Nr 2 SA

Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 SA realizują swoje statutowe zobowiązania, wspierając eksploatację statków powietrznych użytkowanych przez polskie Siły Powietrzne. Spółka posiada blisko 80-letnie doświadczenie w zakresie remontów, obsługi, napraw i modernizacji statków powietrznych. Są to zadania kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego, co potwierdzają kolejne umowy remontowe i serwisowe zawierane w trybie PIBP. Spółka bierze również udział w zabezpieczeniu potrzeb Sił Zbrojnych RP na czas „W”, z czego wynika konieczność utrzymania wymaganej zdolności w zakresie infrastruktury, wyposażenia i zasobów ludzkich na poziomie zapewniającym realizację przydzielonych zadań.

Niestety, zbudowane przez lata działalności kompetencje i potencjał zakładu są dalece niewykorzystane. Wspomnieć należy ustanowione zdolności remontowo-naprawcze w zakresie wytypowanych komponentów wyposażenia samolotu F-16C/D Block 52+, pozyskane w ramach programu offsetowego. Spółka w ramach programów offsetowych pozyskała zdolności do napraw ponad 50 agregatów systemów, m.in. elektrycznego, awionicznego i hydraulicznego. Pomimo kosztów poniesionych przez spółkę oraz polskiego podatnika, użytkownik preferuje proces usprawniania agregatów w ramach Foreign Military Sales (FMS). W efekcie suma środków na serwisowanie samolotów F-16 skierowanych w 2025 roku do WZL-2 wynosi 1,5 mln zł. Jest to sytuacja skrajnie niekorzystna nie tylko dla utrzymania i rozwoju kompetencji WZL Nr 2 SA, ale również bezpieczeństwa państwa. Spółka nie jest w stanie odzyskać zainwestowanych środków, nieutrzymywane są kompetencje i nawyki techniczne personelu, a na poziomie bezpieczeństwa narodowego uzależniamy się od niepewnych w czasie „W” łańcuchów dostaw.

Dotychczas zaproponowany przez MON poziom środków do realizacji umów serwisowych w roku 2025 jest skrajnie niewystarczający do zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych; nie daje również szans na utrzymanie potencjału spółki. Może to spowodować konieczność głębokiej reorganizacji zasobowej, mającej daleki wpływ na utratę posiadanych kompetencji, których odbudowa w przyszłości może okazać się nierealna, a w najlepszym wypadku czasochłonna i kosztowna. Na powyższe nakłada się również nieracjonalny sposób dysponowania budżetem przez zamawiającego na przestrzeni roku kalendarzowego.

Skrajnym przykładem takiego stanu rzeczy jest umowa z 2024 r. na obsługę samolotów MiG-29 oraz Su-22, gdzie przydzielone na początku roku środki wynosiły 8 000 000 zł, w 4. kwartale dziewięciokrotnie aneksowano umowę na łączną kwotę 42 300 000 zł, a zakładane umową środki wynosiły 100 000 000 zł. Dodatkowo taki sposób działania powoduje, że termin oczekiwania na części czy usprawnienia agregatów często nie daje możliwości realizacji zlecenia w jednym roku budżetowym.

Obecne działania WZL Nr 2 SA zmierzają do wypełnienia luki po wycofywanej technice wschodniej i zagospodarowania bezcennych zasobów personalnych, które z powodzeniem można wykorzystać w realizacji planowanych w najbliższych latach modernizacjach samolotów F-16C/D Block 52+ MLU, FA-50GF czy uczestnictwie w systemie wsparcia eksploatacji samolotów FA-50GF/PL, posłużyć również mogą we wsparciu eksploatacji nowych platform wdrażanych w SZ RP (F-35, potencjalnie F-15, A400, KC-395).

W związku z opisaną powyżej sytuacją zwracam się z pytaniami:

1. Jakie systemowe rozwiązania proponuje MON, których celem jest wykorzystanie zbudowanych kompetencji w zakresie obsług i modernizacji F-16 w WZL Nr 2 SA i wykorzystywanie zasobów rodzimego przemysłu w procesie obsługi użytkowanej w Polsce techniki lotniczej?

2. Kiedy zatem zostanie przedstawiony szczegółowy zakres prac przewidzianych dla spółki w zakresie najbliższego terminowo zadania, tj. wsparcia eksploatacji samolotu FA-50GF po okresie gwarancyjnym, umożliwiający właściwe przygotowanie się do tego procesu? Ma to krytyczne znaczenie dla możliwości zapewnienia ciągłości zasobów w kontekście projektów długoterminowych, tj. modernizacji MLU samolotu F-16C/D Block 52+ i wsparcia eksploatacji pozostałych ww. platform.

3. Czy w najbliższym czasie ulegnie zmianie ten sposób dysponowania środkami budżetowymi, skrajnie utrudniający pracę polskiego przemysłu? Czy zostaną wprowadzone rzeczywiste umowy wieloletnie pozwalające na planowanie i budowę kompetencji?