Interpelacja w sprawie rządowego projektu ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowna Pani Ministro,

w nawiązaniu do prac nad rządowym projektem ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (druk sejmowy 949) pragnę zwrócić uwagę na brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz w art. 6 ust. 2, w którym pozostawiono obowiązek zatrudniania cudzoziemców na podstawie umowy o pracę w przypadku kierowania cudzoziemca do innego podmiotu przez agencje pracy tymczasowej.

W pierwotnej wersji rządowego projektu (z dnia 15 maja 2024 r.) przepis miał następujące brzmienie:

1. Zezwolenia na pracę wydaje się w przypadkach, gdy cudzoziemiec:
1) będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem zatrudniającym, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot zatrudniający do innego podmiotu – na podstawie umowy dotyczącej pracy tymczasowej z polskim podmiotem zatrudniającym będącym agencją pracy tymczasowej;
(…)
2. Oświadczenie o zatrudnieniu cudzoziemca wpisuje się do ewidencji oświadczeń, jeżeli cudzoziemiec jest obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 7 i będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem zatrudniającym, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot zatrudniający do innego podmiotu – na podstawie umowy dotyczącej pracy tymczasowej z polskim podmiotem zatrudniającym będącym agencją pracy tymczasowej.

Aktualne brzmienie przepisu:

Art. 6. 1. Zezwolenie na pracę wydaje się w przypadku, gdy cudzoziemiec:
1) będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym lub (…)
2. Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisuje się do ewidencji oświadczeń, jeżeli cudzoziemiec jest obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 8 pkt 1 i będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym.

Wymóg zawieranie umów o pracę z cudzoziemcami został dodany do projektu już po zakończeniu etapu konsultacji publicznych i uzgodnień. Jednocześnie materiały i tabela uwag opublikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji nie zawierają informacji nt. podmiotu inicjującego taką zmianę i uzasadnienia, co czyni proces legislacyjny nieprzejrzystym.

Strona społeczna wskazuje na ryzyka związane z obowiązkiem powierzenia pracy na podstawie umowy o pracę w przypadku kierowania cudzoziemca do innego podmiotu:

• Proponowane zmiany są dyskryminujące i zbyt restrykcyjne zarówno dla pracodawców, jak i cudzoziemców. Takie rozwiązanie należy oceniać, jako nadmierną ingerencję w zasadę swobody zawierania umów ograniczającą elastyczność obu stron – zarówno cudzoziemców, jak i agencji pracy tymczasowej planujących powierzenie im pracy, a w rezultacie może powodować powiększenie szarej strefy, nierówne traktowanie pracowników oraz zmniejszenie atrakcyjności naszego rynku pracy dla migrantów zarobkowych.
• Tak skonstruowany przepis może doprowadzić do nierównego traktowania, gdyż agencje nadal będą mogły zawierać umowy cywilnoprawne z obywatelami Polski oraz cudzoziemcami zwolnionymi z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
• W ramach prac nad ustawą dotyczącą zatrudnienia cudzoziemców nie powinno się podawać ocenie różnych podstaw współpracy, bez analizy szerszego kontekstu prawnego, a także oceny poszczególnych przypadków.
• Umowy cywilnoprawne mają swoje przeznaczenie gospodarcze. W wielu branżach, pracach umowy prawa cywilnego mają swoje uzasadnienie ze względu na rodzaj świadczonych usług i sposób ich wykonywania.
• Umowy prawa cywilnego są stosowane zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami Kodeksu cywilnego. W przypadku cudzoziemców również ma zastosowanie przepis art. 22 Kodeksu pracy, który określa w jakich warunkach powinna być zawarta umowa o pracę. Państwowa Inspekcja Pracy ma uprawnienia do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy w imieniu osoby fizycznej oraz może przystąpić do już wytoczonego powództwa.

W związku z tym, że przepisy mogą ograniczyć działalność gospodarczą niektórych podmiotów, strona społeczna apeluje o powrót do pierwotnego brzmienia przepisu lub nadania przepisowi następującego brzmienia:

Art. 6. 1. Zezwolenie na pracę wydaje się w przypadku, gdy cudzoziemiec:
1) będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi lub (…)
2. Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisuje się do ewidencji oświadczeń, jeżeli cudzoziemiec jest obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 8 pkt 1 i będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi.

Czy jest możliwość uwzględnienia powyższej poprawki na dalszym etapie prac?

Z poważaniem

Bożena Lisowska