Interpelacja w sprawie opieki nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek

Szanowna Pani Minister,

przewlekła choroba nerek (PChN) staje się coraz większym problemem zdrowotnym, w wyniku którego co roku w Polsce funkcję nerek traci ok. 6500 osób (ok. 170 osób na 1 mln mieszkańców). To z kolei sprawia, że wymagają one leczenia nerkozastępczego, które jest znacznym obciążeniem systemu opieki zdrowotnej i generuje ogromne koszty. Ponadto wszystkie stadia przewlekłej choroby nerek wiążą się ze zwiększonym ryzykiem przedwczesnej śmiertelności. Szacuje się, że w Polsce w 2020 r. 4,2 mln osób cierpiało na przewlekłą chorobę nerek, z czego 90% nie zdaje sobie sprawy z choroby, bowiem objawy przewlekłej choroby nerek są często niespecyficzne lub nie występują wcale, nawet przez kilka lat w początkowych stadiach. Nierzadko rozpoznanie przewlekłej choroby nerek zostaje potwierdzone dopiero w stadium zaawansowanej choroby. W takim przypadku chorzy w trakcie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego mają w zasadzie do wyboru dwie drogi leczenia: dializoterapię lub przeszczep nerki. Tymczasem wczesna diagnostyka i rozpoczęcie właściwego leczenia pozwoliłyby uniknąć wielu niepotrzebnych zabiegów i kosztów obciążających system opieki zdrowotnej. Dodatkowo znacznie poprawiłyby się perspektywy leczenia chorego i jego jakość życia.

Koniecznością wydaje się wdrożenie kompleksowego programu opieki nad pacjentem z przewlekłą chorobą nerek, którego zadaniem byłaby realizacja opieki według określonego standardu postępowania diagnostyczno-terapeutycznego, który powinien być realizowany w kilku modułach:

• moduł I: diagnostyczny - obejmujący wstępny przesiew pacjentów i potwierdzenie lub wykluczenie PChN;
• moduł II: leczniczy - realizowany na podstawie indywidualnego planu opieki ustalonego przez koordynatora opieki (plan opieki ustalony w ramach opieki porad specjalistycznych z zakresu: nefrologii, urologii, kardiologii, laryngologii, stomatologii, okulisty, ginekologii, chirurgii, transplantologii);
• moduł III: kwalifikacji - do przeszczepienia nerki, który kończy się poradą nefrologiczną i przekazaniem pacjenta do regionalnego ośrodka kwalifikacji (ROK) lub skierowaniem pacjenta do dalszej opieki specjalistycznej poza programem w stacji dializ.

Niestety ogromnym problemem w opiece nad pacjentem z PChN jest długotrwały proces kwalifikacji do przeszczepienia nerki. Proces ten jest czasochłonny i złożony, wymaga wykonania szeregu badań i konsultacji u lekarzy specjalistów w terminie 12 miesięcy. Z powodu trudnej dostępności do specjalistycznych badań i konsultacji pacjenci nie są w stanie zrealizować badań kwalifikacyjnych w założonym terminie, co skutkuje koniecznością ich powtarzania. W ten sposób przedłuża się proces umieszczenia pacjenta na Krajowej Liście Oczekujących na przeszczepienie nerki o kolejne kilkanaście miesięcy. A przecież z najnowszych badań i analiz wiemy, że najlepszą procedurą leczenia chorych z PChN jest właśnie przeszczepienie nerki.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia ma w planach przeprowadzenie szerokiej akcji informacyjnej na temat chorób nerek połączonej z badaniami przesiewowymi pozwalającymi rozpoznawać PChN?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uczynienie z nefrologii priorytetowej dziedziny specjalizacji, tak aby ułatwić dostęp do specjalistycznych porad w ramach POZ?
3. Czy - z uwagi na trudności w dostępie do diagnostyki - Ministerstwo Zdrowia rozważało wprowadzenie, dla pacjentów po wstępnej kwalifikacji odnośnie do PChN, karty diagnostyki i leczenia nefrologicznego na wzór zielonej karty DiLO dla pacjentów onkologicznych? Czy rozpatrywane jest wprowadzenie karty oraz specjalnego pakietu nefrologicznego wraz z szybką terapią dedykowaną dla osób, u których lekarze podejrzewają lub stwierdzą PChN (maksymalnie 3 miesiące kwalifikacji do ROK lub stacji dializ)?
4. Jakie plany w zakresie koordynowanej opieki nefrologicznej ma Ministerstwo Zdrowia? Czy zakładana jest kompleksowa opieka POZ w tym zakresie?
5. Czy prowadzony jest rejestr pacjentów z PChN? Jeżeli nie, to czy jest on planowany lub prowadzone są prace nad takim rejestrem?

Z wyrazami szacunku

Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP