Interpelacja w sprawie zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego

Szanowna Pani Minister,

z głębokim zaniepokojeniem przyjąłem informacje o planach zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały. Decyzja ta, mająca być elementem transformacji energetycznej, budzi szereg poważnych wątpliwości zarówno w kontekście bezpieczeństwa energetycznego Polski, jak i jej konsekwencji społeczno-ekonomicznych. Elektrownie węglowe, takie jak ta w Łaziskach, od dziesięcioleci pełnią kluczową rolę w stabilizacji krajowego systemu energetycznego, zapewniając nieprzerwane dostawy energii elektrycznej nawet w okresach szczytowego zapotrzebowania.

Bezpieczeństwo energetyczne państwa powinno być jednym z najważniejszych priorytetów każdej polityki gospodarczej. W obliczu dynamicznie zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych oraz nieprzewidywalnych kryzysów na rynkach surowców energetycznych, konieczne jest zachowanie odpowiedniej elastyczności w strukturze produkcji energii. Polska, dysponując znacznymi zasobami węgla, ma naturalną przewagę w utrzymaniu stabilnego systemu energetycznego, co jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy technologie związane z odnawialnymi źródłami energii (OZE) pozostają niestabilne i uzależnione od warunków atmosferycznych.

OZE, choć niezbędne w perspektywie długoterminowej, nadal napotykają na liczne ograniczenia technologiczne. Problemem pozostaje efektywne magazynowanie energii oraz niestabilność dostaw w okresach braku odpowiednich warunków pogodowych. Polska obecnie nie dysponuje wystarczającą infrastrukturą magazynową ani zdolnościami przesyłowymi, które mogłyby w pełni zrekompensować zamknięcie dużych jednostek wytwórczych. W sytuacji nagłego wyłączenia Elektrowni Łaziska, a tym samym znaczącej redukcji mocy dostępnej w systemie, istnieje realne ryzyko wystąpienia przerw w dostawach energii (tzw. blackoutów). Konsekwencje takich zdarzeń dla gospodarki oraz bezpieczeństwa obywateli mogą być katastrofalne.

Równie istotne są aspekty społeczne i gospodarcze związane z planowanym zamknięciem elektrowni oraz kopalni. Zakłady te są kluczowymi pracodawcami dla regionu, zapewniając stabilne zatrudnienie tysiącom osób. Ich likwidacja oznacza nie tylko bezpośrednią utratę miejsc pracy, ale również poważne skutki dla lokalnych przedsiębiorstw i budżetów gmin. Ponadto, dostarczają one ciepło systemowe dla mieszkańców Łazisk Górnych oraz innych miejscowości, co rodzi pytania o przyszłe zabezpieczenie dostaw ciepła i energii dla społeczności lokalnej.

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że KWK Bolesław Śmiały posiada ogromne zasoby węgla – szacowane na 360 milionów ton – które mogłyby wystarczyć na kolejne 160 lat eksploatacji przy obecnym poziomie wydobycia. W sytuacji, gdy wiele państw Unii Europejskiej podejmuje działania mające na celu utrzymanie strategicznych zasobów energetycznych, decyzja o likwidacji tak kluczowych zakładów w Polsce wydaje się co najmniej przedwczesna i krótkowzroczna. Przykłady z innych krajów, które podczas kryzysu energetycznego powróciły do eksploatacji węgla (jak Niemcy), pokazują, że należy rozważać różnorodne scenariusze i elastycznie dostosowywać strategię energetyczną do zmieniającej się sytuacji.

W tym kontekście poważne wątpliwości budzi również brak kompleksowego programu modernizacji istniejących jednostek węglowych. Technologie „czystego węgla”, takie jak wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCS), mogłyby przyczynić się do znacznego ograniczenia emisji z elektrowni węglowych, jednocześnie zachowując ich kluczową rolę w zapewnianiu stabilności systemu energetycznego. Wydaje się, że rząd nie przedstawił szczegółowego planu, który uwzględniałby zarówno ochronę klimatu, jak i bezpieczeństwo energetyczne oraz interesy społeczne.

W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:

1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej po wyłączeniu Elektrowni Łaziska?

2. Jakie są przewidywane konsekwencje dla krajowego bilansu energetycznego w sytuacjach szczytowego zapotrzebowania na energię?

3. Jakie środki planuje rząd w celu zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego przed przerwami w dostawach energii z OZE?

4. Które z dostępnych technologii magazynowania energii możemy uznać za wystarczające do stabilizacji systemu? Uprzejmie proszę o ich wypisanie opisując ich możliwości magazynowania, koszty budowy i utrzymania oraz jaki procent zapotrzebowania Polski dane źródło może zapewnić.

5. Ilu pracowników zostanie dotkniętych utratą pracy?

6. Jakie działania osłonowe i inwestycje kompensacyjne planuje rząd?

7. Dlaczego rząd zamierza zamknąć KWK Bolesław Śmiały posiadającą zasoby węgla na kolejne 160 lat eksploatacji?

8. Czy rozważano modernizację Elektrowni Łaziska w celu dostosowania jej do bardziej ekologicznych standardów?

9. Jaki jest wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji EROI (Energy Return on Investment) dla energetyki: wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, gazowej, węglowej?