Interpelacja w sprawie ograniczenia aportów nieruchomości gminnych na rzecz spółek komunalnych do wysokości limitu pomocy de minimis

Szanowny Panie Ministrze,

w wyniku przyjęcia ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 31 sierpnia 2023 r. zmianie uległo brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jego obecna treść istotnie utrudnia dokonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego aportów nieruchomości na rzecz spółek komunalnych.

Powołany przepis w uprzednim brzmieniu (sprzed ww. nowelizacji) stanowił, iż do obrotu nieruchomościami przez jednostki samorządu terytorialnego (w tym – do dokonywania wkładów niepieniężnych do spółek – vide art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) należało stosować przepisy o pomocy publicznej. Na tej podstawie JST dokonywały aportów nieruchomości m.in. w formule rekompensaty za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG) lub w oparciu o przepisy w sprawie wyłączeń blokowych (GBER). W wyniku wejścia w życie powyższej nowelizacji, o ile aport nieruchomości nie będzie dokonywany na warunkach rynkowych (tj. przez spełnienie testu prywatnego inwestora), będzie on możliwy jedynie w przypadku, w którym wartość pomocy nie będzie przekraczała limitu pomocy de minimis (co do zasady wynoszącego 200 tys. euro na trzy lata). Stanowi to bardzo istotne zawężenie swobody gospodarowania majątkiem przez jednostki samorządu terytorialnego.

Jak wynika z analizy projektu ww. nowelizacji, zmiana art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzona została w celu wyeliminowania wątpliwości odnoszących się do dopuszczalności udzielania pomocy podmiotom nabywającym nieruchomości po obniżonej wartości. Jednocześnie objęła ona również większość spółek komunalnych, jako że (poza sektorem wodociągowo-kanalizacyjnym) działają one na rynkach podlegających ograniczeniom pomocy publicznej.

Funkcjonowanie powołanego przepisu w obecnym brzmieniu może skutkować zablokowaniem możliwości realizacji szeregu inwestycji spółek komunalnych, w tym negatywnie odbić się na wykonalności przedsięwzięć inwestycyjno-budowlanych spółek realizujących projekty budownictwa mieszkaniowego, korzystających z gruntów uzyskiwanych od gmin.

W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy prawidłowa jest powyższa interpretacja o dopuszczalności dokonywania nieruchomościowych wkładów niepieniężnych do spółek komunalnych (jeżeli nie jest spełniony test prywatnego inwestora) jedynie do wysokości limitu pomocy de minimis?

2. W przypadku odpowiedzi twierdzącej – czy przewidziane jest podjęcie inicjatywy legislacyjnej usuwającej ww. ograniczenie dokonywania nieruchomościowych wkładów niepieniężnych do spółek komunalnych (przez przywrócenie wymogu zgodności z pomocą publiczną, bez ograniczenia jedynie do pomocy de minimis)?

Z poważaniem

Rafał Komarewicz
Poseł na Sejm RP