Interpelacja w sprawie wynagrodzeń oraz warunków zatrudnienia intendentek, kucharek i pomocy kuchennych w szkołach publicznych

Warszawa, 11 lutego 2025 r.

Szanowna Pani Ministro,

działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP, przepisów Regulaminu Sejmu (art. 191-196) oraz art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją w sprawie wynagrodzeń intendentek, kucharek oraz pomocy kuchennych zatrudnionych w szkołach publicznych.

Osoby te odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu placówek oświatowych, zapewniając uczniom odpowiednie wyżywienie i dbając o warunki żywieniowe. Pomimo istotnej roli, jaką pełnią w systemie edukacji, ich wynagrodzenia często pozostają na niskim poziomie, co prowadzi do problemów kadrowych oraz braku stabilności zatrudnienia w tym sektorze.

Z danych publikowanych przez związki zawodowe oraz samorządowe organizacje pracownicze wynika, że średnie wynagrodzenie intendentek i pracowników kuchni w szkołach publicznych oscyluje w granicach minimalnego wynagrodzenia krajowego, co nie odzwierciedla właściwie ciężkiej i odpowiedzialnej pracy, jaką wykonują. Średnie miesięczne wynagrodzenie intendentów w przedszkolach wynosi około 4 070 zł brutto, z rozbieżnościami w wysokości zarobków, gdzie 25% osób zarabia mniej niż 3 830 zł brutto, a 25% więcej niż 4 540 zł brutto (Jak wygląda praca i zarobki intendenta w przedszkolu?). Z kolei mediana wynagrodzenia osoby na stanowisku pomoc kuchenna wynosi 3 770 zł brutto miesięcznie (Zarobki w gastronomii! Ile zarabia kucharz, szef kuchni i pomoc kuchenna - Centrum Doskonalenia Zawodowego).

Dodatkowo w wielu gminach i powiatach zatrudnienie w tych zawodach odbywa się na umowach cywilnoprawnych, co nie zapewnia stabilnych warunków pracy oraz dostępu do podstawowych świadczeń socjalnych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wysokość wynagrodzeń tych pracowników ustalana jest przez organa prowadzące szkoły, czyli jednostki samorządu terytorialnego (gminy i powiaty). Decyzje w sprawie podwyżek zależą od możliwości budżetowych samorządów, co w wielu przypadkach prowadzi do znacznych dysproporcji w wynagrodzeniach między różnymi regionami kraju. Brak centralnych regulacji w tym zakresie sprawia, że sytuacja płacowa tych pracowników jest niestabilna i zależna od indywidualnych decyzji poszczególnych samorządów.

Ponadto z danych wynika, że w Polsce w 2022 roku liczba szkół mających stołówki wzrosła do 62% ogólnej liczby placówek edukacyjnych, co oznacza wzrost o 2 190 stołówek w porównaniu do lat poprzednich (MEiN rozważa wprowadzenie obowiązku posiadania przez szkoły stołówki | Serwis Samorządowy PAP). To oznacza, że wzrasta zapotrzebowanie na pracowników odpowiedzialnych za wyżywienie uczniów, co stanowi dodatkowy argument na rzecz poprawy warunków pracy w tym sektorze.

Niskie wynagrodzenia w tych zawodach mogą wynikać z kilku czynników:

1. Finansowanie przez jednostki samorządu terytorialnego – wynagrodzenia pracowników szkół, w tym intendentek, kucharek i pomocy kuchennych, ustalane są przez samorządy, a decyzje o podwyżkach zależą od możliwości budżetowych poszczególnych gmin i powiatów. Brak centralnych regulacji płacowych prowadzi do dużych różnic w wynagrodzeniach w różnych częściach kraju.
2. Niskie stawki godzinowe – wynagrodzenia w tych zawodach są często ustalane na poziomie minimalnym lub nieznacznie wyższym, co prowadzi do niskich stawek godzinowych, a w wielu przypadkach zatrudnienie odbywa się na umowach cywilnoprawnych, co dodatkowo pogarsza sytuację.
3. Brak stabilności zatrudnienia – w wielu przypadkach pracownicy zatrudniani są na umowach śmieciowych, co pozbawia ich dostępu do podstawowych świadczeń socjalnych i utrudnia zapewnienie stabilności zawodowej.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie działań mających na celu poprawę sytuacji płacowej intendentek, kucharek i pomocy kuchennych w szkołach?
2. Czy rząd rozważa możliwość wprowadzenia ogólnokrajowych standardów wynagrodzeń dla tej grupy pracowników, aby zapewnić im godne warunki pracy, niezależnie od sytuacji finansowej poszczególnych samorządów?
3. Czy ministerstwo analizowało skutki niskich wynagrodzeń wśród tych pracowników w kontekście zapewnienia odpowiedniej obsady kadrowej i bezpieczeństwa żywieniowego uczniów?
4. Czy rząd rozważa wsparcie finansowe dla samorządów w celu podwyższenia wynagrodzeń intendentek, kucharek i pomocy kuchennych w szkołach publicznych?
5. Czy ministerstwo przewiduje podjęcie rozmów ze związkami zawodowymi i przedstawicielami pracowników szkół w celu wypracowania strategii długofalowego wsparcia dla tej grupy zawodowej?

Biorąc pod uwagę wagę problemu oraz jego wpływ na jakość funkcjonowania placówek oświatowych, proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii i przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie.

Z wyrazami szacunku

Anna Maria Żukowska
Przewodnicząca Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy