Interpelacja w sprawie rozporządzenia o minimalnej pensji profesora

Szanowny Panie Ministrze,

w ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano zwiększenie środków na szkolnictwo wyższe, w tym na podwyżki pensji nauczycieli akademickich o 5%. Mimo istotnych podwyżek w zeszłym roku pensje w polskiej nauce, zwłaszcza asystentów i adiunktów, nadal są niskie, więc nawet mniej znacząca tegoroczna podwyżka jest przez tę grupę wyczekiwana. Naukowcy zwracają jednak uwagę, że w praktyce wysokość ich stałego wynagrodzenia, którą są zobowiązane wypłacać uczelnie publiczne czy instytuty PAN, zależy od wysokości minimalnej pensji profesora ustalanej przez ministra w drodze rozporządzenia. Brak takiego rozporządzenia może zatem oznaczać brak realnych podwyżek.

Pracownicy sektora nauki, którzy zwracają się do mojego biura poselskiego, podkreślają także, że praca naukowca wiąże się dziś w wielu instytucjach z dodatkowymi kosztami. Są jednostki, gdzie naukowcy nie tylko nie otrzymują świadczeń takich jak tzw. trzynastki, lecz także są zmuszeni kupować z własnych środków sprzęt komputerowy i materiały biurowe potrzebne do pracy, a w przypadku wyjazdów naukowych – brać bezpłatne urlopy, aby jednostki nie musiały płacić pełnych kosztów delegacji. Taki stan rzeczy to wynik zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie współczynników kosztochłonności. W efekcie zmian współczynników dla poszczególnych dyscyplin w przypadku niektórych jednostek naukowych spadek ich subwencji wyniósł ponad 40% w stosunku do 2018 r., a ministerstwo przez kolejne lata “zasypywało” dziury budżetowe powstałe głównie w jednostkach humanistycznych. Skutki zmian kosztochłonności są szczególnie dokuczliwe w tych jednostkach, które muszą zatrudniać dokumentalistów lub laborantów (czyli zwykle osoby z tytułami zawodowymi). Obecny algorytm finansowania przewiduje bowiem dla magistra przelicznik w wysokości 0,5 co dla jednostek oznacza brak wystarczających środków na pokrycie kosztów takich – niezbędnych do realizacji zadań – etatów i konieczność szukania alternatywnych źródeł finansowania, aby utrzymać istniejące zespoły.

W związku z tym oraz na podstawie na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 2018 poz. 1799) zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania.

1. Czy w ministerstwie trwają prace nad rozporządzeniem podnoszącym minimalną pensję profesora uczelni? Jeżeli tak, to na jakim etapie są prace i kiedy rozporządzenie zostanie opublikowane?

2. Czy w ministerstwie rozważa się zmiany współczynników kosztochłonności poszczególnych dyscyplin naukowych i uwzględnienia w nich konieczności zatrudniania dokumentalistów i laborantów? Czy trwają prace w tym zakresie?

Z wyrazami szacunku