Interpelacja w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy miejskie

Szanowna Pani Minister,

spółdzielnie energetyczne stanowią istotny element transformacji energetycznej, przyczyniając się do rozwoju lokalnej energetyki odnawialnej oraz zwiększania niezależności energetycznej społeczności lokalnych.

W Polsce podstawy prawne funkcjonowania spółdzielni energetycznych określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii za sprawą jej znowelizowania ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Niestety, regulacje te ograniczyły możliwość tworzenia takich podmiotów jedynie do gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich, pozostawiając gminy miejskie poza zakresem tych uregulowań. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy miast, mimo rosnącego zainteresowania udziałem w lokalnej produkcji energii odnawialnej, nie mogą korzystać z tego modelu współpracy. Brak możliwości zakładania spółdzielni energetycznych w miastach stanowi istotną barierę w rozwoju energetyki obywatelskiej, która jest jednym z filarów polityki energetycznej Unii Europejskiej.

W wielu krajach europejskich, takich jak Niemcy, Dania czy Francja, miejskie spółdzielnie energetyczne odgrywają kluczową rolę w zdecentralizowanej produkcji energii, zwiększając lokalne bezpieczeństwo energetyczne oraz umożliwiając mieszkańcom bezpośredni udział w transformacji energetycznej.

Umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych nie tylko na obszarach miejsko-wiejskich i wiejskich, ale także w miastach było już celem projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, przygotowanego przez Komisję Nadzwyczajną ds. Klimatu z kwietnia 2021 roku. Jednymi z założeń proponowanej nowelizacji było również, aby spółdzielnie mogły wytwarzać, zużywać, magazynować i sprzedawać energię elektryczną, biogaz oraz ciepło w instalacjach odnawialnego źródła energii przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV, gazowej lub ciepłowniczej, co stanowiło propozycje istotnych zmian w zakresie polityki energetycznej.

Niestety, projekt ten został odrzucony w Sejmie, mimo że mógł stanowić istotny krok w kierunku zwiększenia udziału obywateli w transformacji energetycznej oraz umożliwienia mieszkańcom miast korzystania z korzyści płynących z energetyki spółdzielczej.

Wobec rosnących cen energii, potrzeby zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz dążeń do poprawy efektywności energetycznej ponowne rozważenie tej kwestii wydaje się istotnym zagadnieniem.

W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych także w gminach miejskich? Jeśli tak, to jakie są planowane ramy czasowe dla takich zmian?

Jakie argumenty przemawiały za odrzuceniem projektu ustawy w Sejmie w poprzedniej kadencji?

Czy ministerstwo dostrzega wady obecnych regulacji i ich wpływ na rozwój energetyki obywatelskiej w miastach?

Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych w Polsce oraz możliwości ich rozwoju w miastach w oparciu o dotychczasowe doświadczenia polityki energetycznej w Polsce oraz o doświadczenia innych krajów Unii Europejskiej?

Czy rząd dostrzega potencjalne korzyści płynące z rozszerzenia modelu spółdzielni energetycznych na gminy miejskie, w szczególności w kontekście zwiększania lokalnej samowystarczalności energetycznej, obniżania kosztów energii dla mieszkańców oraz poprawy bezpieczeństwa energetycznego miast?

Jakie działania planuje ministerstwo w celu wsparcia rozwoju miejskich spółdzielni energetycznych, mając na uwadze ich potencjalny wpływ na realizację celów klimatycznych oraz zrównoważonego rozwoju?

Biorąc pod uwagę konieczność zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii na polskim rynku energetycznym oraz rosnącą rolę społeczności lokalnych w kształtowaniu rynku energii, kwestia ta wymaga ponownej analizy i rozważenia w kontekście przyszłych zmian legislacyjnych.

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP

Artur Gierada