Interpelacja w sprawie zmian w przepisach dotyczących najmu

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się w sprawie problemów związanych z obowiązującymi przepisami dotyczącymi najmu oraz ochrony praw lokatorów, które czasem prowadzą do trudności w wynajmie nieruchomości na rynku prywatnym. Część właścicieli lokali mieszkalnych rezygnuje z ich wynajmu w obawie przed nieuczciwymi lokatorami, którzy w sposób bezkarny korzystają z nieruchomości, nie regulując opłat, a jednocześnie unikając eksmisji na mocy obowiązującego prawa. Tego rodzaju sytuacje prowadzą do ograniczenia podaży nieruchomości na wynajem, co w konsekwencji przyczynia się do wzrostu kosztów najmu oraz pogorszenia sytuacji zarówno dla właścicieli, jak i uczciwych najemców.

Problem ten od lat jest sygnalizowany przez organizacje zrzeszające wynajmujących, jak i przez poszkodowanych właścicieli lokali. Z dostępnych analiz i opinii wynika, że system prawny w tym zakresie nie jest symetryczny i nie zapewnia odpowiedniej ochrony interesów obu stron stosunku najmu. Obowiązujące przepisy sprawiają, że proces eksmisyjny trwa niekiedy latami, a właściciele nieruchomości zmuszeni są do ponoszenia znacznych strat finansowych.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów dotyczących najmu oraz ochrony praw lokatorów w taki sposób, aby zapewnić skuteczniejsze narzędzia prawne właścicielom nieruchomości wobec nieuczciwych lokatorów?
2. Czy rozważana jest nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów w kierunku skrócenia okresu wymaganego do wypowiedzenia umowy najmu w przypadku zaległości czynszowych, tak aby wynajmujący mogli szybciej odzyskiwać swoje nieruchomości?
3. Czy ministerstwo w porozumieniu z innymi resortami planuje wypracowanie rozwiązań, które usprawnią postępowania eksmisyjne w przypadku umów najmu zawieranych na rynku prywatnym, np. poprzez wprowadzenie szybszego trybu sądowego i jasnych terminów dla procedur eksmisyjnych?
4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku weryfikacji wypłacalności najemcy jako ustawowego standardu przy zawieraniu umowy najmu w celu ograniczenia ryzyka wynajmu lokalu osobom nieuczciwym?
5. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii w porozumieniu z Ministerstwem Sprawiedliwości planuje wprowadzenie zmian w Kodeksie karnym, które uznałyby uporczywe niepłacenie czynszu za przestępstwo?

Obecne regulacje, które miały chronić lokatorów przed nadużyciami, w wielu przypadkach stają się narzędziem umożliwiającym nieuczciwe praktyki kosztem właścicieli nieruchomości. W efekcie obie strony rynku najmu – zarówno uczciwi lokatorzy, jak i właściciele – tracą na obecnej sytuacji, co przyczynia się do zmniejszenia dostępności lokali mieszkalnych.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odniesienie się do przedstawionych pytań oraz o informację, czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych w kierunku zmian w omawianym zakresie.