Interpelacja w sprawie obowiązkowych dodatkowych lekcji języka polskiego dla uczniów pochodzenia ukraińskiego

Szanowna Pani Minister,

w związku ze znaczącą liczbą uczniów pochodzenia ukraińskiego w polskich szkołach coraz częściej pojawiają się sygnały od nauczycieli i dyrektorów placówek oświatowych wskazujące na poważne trudności w nauce wynikające z niedostatecznej znajomości języka polskiego przez tych uczniów. Wiele szkół organizuje dodatkowe lekcje języka polskiego finansowane ze środków publicznych, jednak w praktyce frekwencja na tych zajęciach jest bardzo niska. Dzieje się tak, ponieważ udział w nich nie jest obowiązkowy, a decyzję o zapisaniu dziecka na zajęcia podejmują rodzice, którzy często sami nie znają języka polskiego i subiektywnie oceniają, że ich dziecko posługuje się nim w stopniu wystarczającym.

Tymczasem nauczyciele, którzy na co dzień pracują z tymi uczniami, wskazują, że ich znajomość języka jest niewystarczająca do efektywnej nauki przedmiotów szkolnych, a w dalszej perspektywie – do zdania egzaminów końcowych. W konsekwencji uczniowie ci często doświadczają trudności edukacyjnych, które mogłyby być zminimalizowane, gdyby mieli obowiązek uczęszczania na zajęcia z języka polskiego dostosowane do ich poziomu.

Braki językowe przekładają się również na problemy społeczne. Uczniowie o słabszej znajomości języka polskiego często izolują się i funkcjonują wyłącznie w grupie swoich rodaków, unikając kontaktu z polskimi rówieśnikami. Trudności w komunikacji stają się jedną z głównych barier w ich integracji oraz współpracy w środowisku szkolnym, co w dłuższej perspektywie może utrudniać ich adaptację w społeczeństwie polskim.

Dochodzi do sytuacji, w których w danej szkole uczy się 15–20 uczniów pochodzenia ukraińskiego, ale na dodatkowe zajęcia z języka polskiego zapisuje się zaledwie jeden, dwóch lub troje uczniów. Pomimo że zajęcia te są finansowane z budżetu państwa, ich efektywność jest niska, gdyż nie obejmują wszystkich uczniów, którzy realnie potrzebują wsparcia.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej ma świadomość opisanych problemów związanych z niedostatecznym udziałem uczniów pochodzenia ukraińskiego w dodatkowych lekcjach języka polskiego?
2. Czy rozważana jest możliwość wprowadzenia mechanizmu, który pozwalałby nauczycielom decydować o obowiązkowym udziale danego ucznia w zajęciach językowych, jeśli jego znajomość języka polskiego jest niewystarczająca do efektywnej nauki?
3. Czy ministerstwo analizowało dotychczas skuteczność obecnie funkcjonujących rozwiązań dotyczących nauczania języka polskiego dla uczniów cudzoziemskich?
4. Czy planowane są zmiany w systemie organizacji tych zajęć, które mogłyby zwiększyć ich dostępność i skuteczność, a także realnie poprawić kompetencje językowe uczniów cudzoziemskich?
5. Czy ministerstwo dostrzega problem społecznej izolacji uczniów pochodzenia ukraińskiego wynikającej z barier językowych i czy planowane są działania, które mogłyby wspierać ich lepszą integrację ze środowiskiem szkolnym?

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP