Interpelacja w sprawie szkolenia funkcjonariuszy Policji w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego

Szanowny Panie Ministrze,

13 lutego 2025 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 28 czerwca 2024 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zmieniająca funkcjonującą od lat w polskim systemie prawnym definicję przestępstwa zgwałcenia. Wprowadzona zmiana poszerzyła zakres czynów stanowiących zgwałcenie o doprowadzenie do czynności seksualnej (mimo braku zgody) w inny sposób niż przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Przedmiotowa ustawa wprowadziła również zmiany w zakresie odpowiedzialności za doprowadzenie do czynności seksualnej osoby z zakłóceniami psychicznymi.

Zmiana ta ma zasadnicze znaczenie w kwestii dotyczącej zgody na współżycie seksualne. Art. 197 Kodeksu karnego w dotychczasowym swoim brzmieniu przewidywał odpowiedzialność karną jedynie wobec takiego sprawcy, który do czynności seksualnych doprowadził przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Obowiązująca jeszcze regulacja milczy o przypadkach, w których nie dochodzi do przemocowego doprowadzenia ofiary do współżycia seksualnego, a jednak współżycie to nie odbywa się za obopólną zgodą osób w nim uczestniczących. Właśnie w tej kwestii zmiana wprowadzona nowymi przepisami jest najdonioślejsza. Według nowego brzmienia wspomnianego wyżej art. 197 Kodeksu karnego, już samo doprowadzenie do obcowania płciowego bez zgody wszystkich uczestników tej sytuacji zagrożone będzie karą.

W sprawach dotyczących wykrywania oraz zwalczania przestępstwa zgwałcenia kluczową rolę odgrywa, podległa ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, Policja. To do tej służby w pierwszej kolejności trafia osoba pokrzywdzona przestępstwem zgwałcenia. To do funkcjonariuszek i funkcjonariuszy Policji należy wstępna ocena sprawy. Zdaje się zatem, że wchodząca w najbliższym czasie w życie zmiana przepisów dotyczących przestępstwa zgwałcenia, w dużym stopniu dotknie codziennej pracy funkcjonariuszek i funkcjonariuszy. Dokonana zmiana legislacyjna determinuje konieczność przystosowania się funkcjonariuszek i funkcjonariuszy Policji do nowych standardów ochrony osób pokrzywdzonych przestępstwem zgwałcenia.

Wobec powyższego zwracam się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy funkcjonariuszki i funkcjonariusze Policji zostali przeszkoleni z zakresu zmian art. 197 Kodeksu karnego?
2. W jakiej formie przedmiotowe szkolenia zostały przeprowadzone?
3. Jeżeli do tej pory takie szkolenie nie zostało przeprowadzone czy resort planuje przeprowadzenie takiego szkolenia dla funkcjonariuszek i funkcjonariuszy oraz w jakim terminie miałoby ono się odbyć?

Z poważaniem

dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP