Interpelacja w sprawie braku zaangażowania PGW Wody Polskie w odbudowę zasobów wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego

Gniezno, 30 stycznia 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

region Powidzkiego Parku Krajobrazowego jest regionem odczuwającym od kilkudziesięciu lat dotkliwie skutki deficytu wód. Diagnoza tego zjawiska jest złożona, aczkolwiek dobrze rozpoznana przez grono specjalistów hydrogeologów. Jednym z przyczyn tego stanu jest działalność kopalni odkrywkowych na tym obszarze przez ostatnie 70 lat.

Era węgla brunatnego na tym obszarze przechodzi do historii.

Przygotowano program odbudowy stosunków wodnych, obejmujący wyrobiska pokopalniane, rzeki i kanały przepływające przez tę część - Wielkopolski oraz jeziora i mokradła Pojezierza Gnieźnieńskiego i Kujawskiego złożony z szeregu odrębnych działań i zadań.

W ramach tego programu zaplanowano w I etapie szybsze napełnianie końcowych wyrobisk Kazimierz Północ i Jóźwin IIB. Osiągnięcie tego efektu jest niezbywalnym warunkiem możliwości realizacji II etapu - przywrócenie jeziorom właściwych rzędnych lustra wody wskutek naturalnej infiltracji wód podziemnych oraz przesyłanie wody z wypełnionych zbiorników pokopalnianych systemem rurociągów i otwartych cieków w zlewnie jezior.

16 czerwca 2023 roku zamknięta została ostatnia odkrywka na tym terenie — Jóźwin IIB. Przyszedł czas na wypełnienie wodą tego zbiornika. Jedyną możliwością szybszego jego wypełnienia jest przerzut wody z Warty poprzez system szczytowy pomp i kanałów funkcjonujących dotychczas na potrzeby bloków energetycznych Elektrowni w Pątnowie.

Samoczynne napełnianie tego zbiornika może trwać przynajmniej 33 lata kosztem jezior.

Do końca roku 2026 zasilanie to mogłoby być realizowane w ramach aktualnego pozwolenia wodnoprawnego (ze względu na wyłączenie części bloków energetycznych nie jest wykorzystywany cały przyznany limit). Po tym czasie niezbędne byłoby udzielenie kolejnego pozwolenia na korzystanie z wód.

Tymczasem nowe władze Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu wykazują bardzo sceptyczny stosunek do współpracy na rzecz naprawy stosunków wodnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Z listy 25 przedsięwzięć promowanych dotychczas przez RZGW w Poznaniu wykreślono wszystkie działania, w realizacji których miał współuczestniczyć ZE PAK SA. Skreślono też możliwość współpracy w zakresie napełniania Zbiornika Jóźwin 11B co jest (jak wcześniej wspomniano) działaniem niezbędnym w przywróceniu właściwego stanu jezior Powidzkiego PK, które są przecież własnością Skarbu Państwa w zarządzie PGW Wody Polskie.

Wobec powyższego, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Co jest powodem wycofania się PGW Wody Polskie ze wcześniejszych ustaleń w zakresie działań dotyczących realizacji projektów służących odbudowie zasobów wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego?
2. Czy będzie rozważana możliwość ponownego włączenia się w zakresie posiadanych kompetencji przez PGW Wody Polskie w działania na rzecz dobra publicznego w trybie priorytetowym?

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Tomaszewski