Interpelacja w sprawie bezdomności mężczyzn

Szanowna Pani Ministro,

jedna z uwag zgłoszonych przez stronę społeczną podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. zakończenia bezdomności dotyczy istotnej luki badawczej w zakresie bezdomności. Choć literatura zawiera wiele analiz dotyczących samego zjawiska bezdomności, które – ze względu na znaczną dysproporcję w jego występowaniu – w większości dotyczy mężczyzn, to jednak problem bezdomności mężczyzn oraz jej przyczyn pozostaje wciąż niedostatecznie zbadany i zrozumiany.

Według danych statystycznych w Polsce większość osób w kryzysie bezdomności to mężczyźni. Zgodnie z ogólnopolskim badaniem liczby osób bezdomnych, przeprowadzonym w lutym 2024 roku, zidentyfikowano 31 042 osoby w kryzysie bezdomności. Wśród nich 80% stanowili mężczyźni (24 880 osób), a 20% kobiety (6 162 osoby). Niestety, do tej pory nie przeprowadzono badań mających na celu określenie przyczyn tak znaczącej dysproporcji.

Zjawisko to wymaga szczególnej uwagi, ponieważ jego przyczyny pozostają niedostatecznie zbadane, co utrudnia podejmowanie skutecznych działań. Bezdomność jest problemem o charakterze wieloaspektowym, obejmującym kwestie społeczne, ekonomiczne, zdrowotne i psychologiczne. Brak precyzyjnej diagnozy powodów tej nierówności może prowadzić do nieskuteczności istniejących programów pomocowych oraz utrudniać opracowanie kompleksowych rozwiązań.

Chcielibyśmy zwrócić uwagę na kilka potencjalnych czynników, które mogą wpływać na większą liczbę mężczyzn w kryzysie bezdomności, takich jak:

• utrudniony dostęp do pomocy psychologicznej i wsparcia w sytuacjach kryzysowych, szczególnie dla mężczyzn;
• wyższy odsetek uzależnień od alkoholu i substancji psychoaktywnych wśród mężczyzn;
• społeczne stereotypy dotyczące ról płciowych, które mogą ograniczać mężczyznom możliwość korzystania z dostępnych form pomocy;
• problemy związane z trudnościami w utrzymaniu zatrudnienia w sektorach gospodarki, w których dominują mężczyźni.

Tegoroczna edycja programu „Pokonać bezdomność. Program pomocy osobom bezdomnym" daje możliwość przeprowadzenia badań, które zapewnią informacje na temat przedstawionej dysproporcji.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), uprzejmie prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie szczegółowych badań nad przyczynami znacznie wyższej liczby mężczyzn wśród osób w kryzysie bezdomności? Jeśli tak, jakie działania w tym zakresie są planowane, a jeśli nie – dlaczego?

2. Czy przewiduje się zlecenie zewnętrznym podmiotom (np. organizacjom pozarządowym, ośrodkom badawczym) np. w ramach programu „Pokonać bezdomność. Program pomocy osobom bezdomnym" opracowania raportu na temat specyfiki problemów osób w kryzysie bezdomności, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii płci?

3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań systemowych, które uwzględniają specyficzne potrzeby mężczyzn w kryzysie bezdomności, w tym w zakresie profilaktyki, wsparcia psychologicznego i reintegracji społecznej?