Interpelacja w sprawie masowego importu artykułów rolno-spożywczych z Ukrainy

Warszawa, dnia 4.01.2024 r.

Rolnicy w Polsce od ponad roku protestują przeciwko masowemu importowi artykułów rolno-spożywczych z Ukrainy. Środowiska rolne informowały i informują o procederze wwożenia do Polski bez kontroli złej jakości ziarna i innych płodów rolnych z Ukrainy. Przyjęcie zliberalizowanych zasad w handlu między Unią Europejską a Ukrainą doprowadziło do nieuczciwej konkurencji, w której polscy rolnicy i producenci żywności stoją na z góry straconej pozycji.

Mimo kontroli tranzytu i zakazu importu, nie ma pewności, czy ukraińskie ziarno nie trafia do Polski. Dodatkowo prezentacja wyników kontroli NIK ws. importu, obrotu zboża i rzepaku obnażyła nieudolność rządu i ówczesnego kierownictwa resortu rolnictwa mówiąc, że działania były spóźnione, niepoparte odpowiednimi analizami i przede wszystkim nieskuteczne dla polskiego rynku rolnego. Podobnie oceniono działania Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej, które nie zapobiegły przypadkom dopuszczenia do obrotu i wykorzystania importowanego zboża i rzepaku na inne cele niż określone w zgłoszeniu celnym. Z kolei kontrolowane urzędy celno-skarbowe, choć posiadały własne analizy oraz zewnętrzne informacje o istniejącym ryzyku zmiany przeznaczenia towaru w stosunku do zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym, to jednak w sytuacji braku fiskalnych przesłanek nie podejmowały kontroli celno-skarbowych w stosunku do podmiotów importujących zboża i rzepak na cele techniczne. W związku z powyższym nadal pozostają wątpliwości jak sytuacja wygląda w imporcie pozostałych art. rolno-spożywczych.

W trudnej sytuacji ekonomicznej w związku ze zwiększoną podażą na rynku wybranych art. rolno-spożywczych znaleźli się rolnicy i podmioty skupujące. Dla polskich rolników, na których spoczywają coraz to nowe obowiązki i regulacje, to katastrofalna sytuacja i widmo bankructwa, a dla Polski utrata bezpieczeństwa żywnościowego.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy rząd popiera dalsze obowiązywanie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych?
2. Czy zgodnie z obietnicą wyborczą rząd Donalda Tuska wprowadzi rozszerzenie embarga o kolejne art. rolno-spożywcze z Ukrainy takie jak: owoce miękkie (maliny), miód, koncentrat jabłkowy, jaja świeże, mięso drobiowe, spirytus, cukier? Jeśli tak, to proszę o podanie terminu?
3. Czy rząd planuje złożyć wniosek o zastosowanie klauzuli ochronnej dla Polski z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do ukraińskich produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą z drugiej?
4. Czy zostanie wprowadzona kaucja w tranzycie ukraińskich art. rolno-spożywczych?
5. W jaki inny sposób rząd planuje rozwiązać problem masowego i niekontrolowanego importu art. rolno-spożywczych z Ukrainy i stosowania podwójnych standardów dla polskich rolników i ukraińskich agroholdingów? Czy przewidywana jest jakakolwiek ochrona polskiego rynku rolnego przed masowym importem płodów rolnych z Ukrainy?
6. Proszę o podanie wolumenu importu z Ukrainy do Polski w 2023 r.: rzepaku, pszenicy, kukurydzy, jaj świeżych, maliny, cukru, mięsa drobiowego, miodu, spirytusu, koncentratu jabłkowego? Proszę też o podanie krajowej produkcji tych produktów w 2023 r.
7. Proszę o informację, czy są prowadzone rozmowy między Polską a Komisją Europejską ws. importu art. rolno-spożywczych z Ukrainy do Polski? Jeśli tak, proszę o streszczenie polskiego stanowiska.