Interpelacja w sprawie możliwości pełnienia służby wojskowej przez osoby z niepełnosprawnościami oraz realizacji przepisów dotyczących specjalności wojskowej 99Z10

Szanowny Panie Ministrze,

w ramach niniejszej interpelacji pragniemy poruszyć kwestię działań podejmowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej w związku z problemem możliwości pełnienia służby wojskowej przez osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności w kontekście wdrożenia przepisów wynikających z ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2022 r. w sprawie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1333).

Od momentu publicznego ogłoszenia przez Ministerstwo Obrony Narodowej, że osoby z niepełnosprawnościami będą mogły pełnić służbę wojskową w wybranych specjalnościach minęły ponad dwa lata, jednak rzeczywistość odbiega od tych deklaracji. Nie wprowadzono dostosowanych procedur rekrutacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami, a komisje lekarskie wciąż nie mają szczegółowych wytycznych uwzględniających specyfikę tej grupy kandydatów. Brak jest realnych możliwości realizacji specjalności wojskowej 99Z10, ponieważ do tej pory nie utworzono żadnego stanowiska związanego z tą specjalnością, a procesy rekrutacyjne w praktyce wykluczają osoby z ograniczeniami fizycznymi poprzez wymóg zdania testów sprawnościowych. Kandydaci z niepełnosprawnościami są de facto wykluczani z możliwości składania przysięgi wojskowej, co uniemożliwia ich dalszy rozwój w strukturach wojskowych takich jak Wojska Obrony Cyberprzestrzeni.

Informacje podawane przez MON oraz Sztab Generalny Wojska Polskiego są rozbieżne, co wprowadza w błąd osoby zainteresowane pełnieniem służby wojskowej, a także prowadzi do marnowania potencjału intelektualnego osób z niepełnosprawnościami, które mogłyby wnosić unikatowe kompetencje do Sił Zbrojnych RP, co z kolei może naruszać zasady równego traktowania.

Pragniemy zwrócić uwagę, że problematyka ta ma kluczowe znaczenie zarówno dla osób z niepełnosprawnościami pragnących służyć ojczyźnie, jak i dla Sił Zbrojnych RP, które mogą korzystać z ich unikatowych umiejętności, szczególnie w dobie wojny hybrydowej i zagrożeń w cyberprzestrzeni. Dlatego wnosimy o pilne zajęcie się tą sprawą.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie kroki podjęło Ministerstwo Obrony Narodowej w celu wdrożenia specjalności 99Z10 do praktyki, w tym utworzenia stanowisk dla osób z niepełnosprawnościami?
2. Dlaczego komisje lekarskie nadal nie mają szczegółowych wytycznych dotyczących osób z niepełnosprawnościami mimo zapowiedzi ich wdrożenia ponad dwa lata temu?
3. Czy planowane są zmiany w zakresie wymogów zdrowotnych i testów sprawnościowych, aby dostosować je do możliwości osób z niepełnosprawnościami, zwłaszcza na stanowiskach związanych z cyberbezpieczeństwem?
4. Jakie są plany MON w zakresie przeszkolenia dowódców jednostek wojskowych, aby umożliwić im efektywne inicjowanie procedur tworzenia stanowisk dla osób z niepełnosprawnościami?
5. Jakie działania są podejmowane, aby wyeliminować obecne bariery w dostępie do służby wojskowej dla osób z kategorią zdrowia D lub innymi ograniczeniami zdrowotnymi, które nie uniemożliwiają pełnienia służby w cyberprzestrzeni?
6. Czy MON planuje przeprowadzenie szerokiej kampanii informacyjnej i edukacyjnej w Siłach Zbrojnych RP w celu zwiększenia świadomości na temat możliwości służby wojskowej osób z niepełnosprawnościami?
7. Jakie są konkretne efekty procesu weryfikacji i dostosowania stanowisk służbowych w Siłach Zbrojnych RP, o których mowa w odpowiedzi SGWP z dnia 9 grudnia 2024 r.?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak i Joanna Wicha
Posłanki na Sejm RP