Interpelacja w sprawie planowanej likwidacji szkół i innych placówek oświatowych, na przykładzie Szkoły Podstawowej im. św. Stanisława Kostki w Bruśniku z Oddziałem Przedszkolnym

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pani Minister w sprawie planowanej likwidacji Szkoły Podstawowej im. św. Stanisława Kostki w Bruśniku z Oddziałem Przedszkolnym.

Jak wynika z informacji, jakie docierają do mojego biura poselskiego, osoby zajmujące się sprawami oświaty w tym regionie nie sprzeciwiają się likwidacji ww. szkoły, powołując się na względy ekonomiczne i demograficzne. Tymczasem działalność ww. placówki broni się pod wieloma względami:

1. W ciągu ostatnich kilku lat szkoła przeszła gruntowny remont budynku, który został dostosowany m.in. do potrzeb dzieci niepełnosprawnych (zbudowano podjazd dla niepełnosprawnych, szyb z wyposażeniem w platformę pionową, przebudowano budynek w obrębie projektowanej platformy pionowej). Zostały wprowadzone zmiany, które umożliwiają naukę dzieciom z różnorodnymi potrzebami edukacyjnymi, co czyni tę placówkę jedyną w gminie, która oferuje dostęp do tak nowoczesnych form i udogodnień dla dzieci ze specjalnymi wymaganiami edukacyjnymi. Wykonana gruntowna termomodernizacja szkoły obejmowała m.in. ocieplenie wszystkich ścian zewnętrznych i wewnętrznych budynku, stropów, wymianę stolarki okiennej, wymianę parapetów zewnętrznych, montaż nawiewników w istniejących oknach, wymianę drzwi zewnętrznych, modernizację kotłowni i instalacji c.o. i c.w.u., montaż instalacji fotowoltaicznej, modernizację instalacji elektrycznej, modernizację w obrębie dachu i pokrycia dachowego. Trwający od 2010 roku proces rozbudowy placówki w latach 2021 i 2022 obejmował etap o największym natężeniu robót, co za tym idzie amortyzacja ww. prac w zasadzie dopiero się rozpoczęła.

2. Placówka ma wysoką reputację wśród lokalnej społeczności. Dzieci w szkole w Bruśniku czują się bezpiecznie, mają komfortowe i nowoczesne warunki nauczania, spełniające wszelkie standardy. Panuje tu rodzinna atmosfera, liczebność klas pozwala na indywidualizację nauczania i wsparcie każdego ucznia. Nauczyciele znają dzieci i ich rodziców, którzy także uczęszczali do tej placówki oraz wiedzą, z jakimi trudnościami się borykają, i mogą natychmiast zareagować na daną sytuację czy problem.

3. Prognozowane zmiany demograficzne, opracowane na bazie danych Urzędu Gminy Ciężkowice, wskazują, iż liczba uczniów w szkole może rosnąć. Jak wskazują aktualne statystyki, w Bruśniku wbrew krajowym trendom wzrasta liczba urodzeń, co będzie przekładać się na zwiększającą się liczbę uczniów. Wzrastająca liczebność dzieci w klasach oraz zmiany w finansowaniu oświaty od 2025 roku dają nadzieję, iż koszty związane z utrzymaniem szkoły w Bruśniku zmaleją na tyle, aby nie było to już argumentem za jej likwidacją. Zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która jest już opublikowana w Dzienniku Ustaw, jednostki samorządu terytorialnego, tj. gminy, miasta na prawach powiatu, powiaty i województwa, zobligowane będą korzystać z nowego modelu obliczeniowego podatków. Model ten ma zwiększyć dochody jednostek, a co za tym idzie zmniejszyć udział budżetu centralnego m.in. w finansowaniu oświaty. Zgodnie z aktualnymi założeniami projektu rozporządzenia w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2025, od 1 stycznia 2025 roku kwoty na potrzeby oświatowe samorządów mają być dzielone według nowego algorytmu. W związku z tym subwencja na jednego ucznia, w porównaniu z rokiem 2024, wzrośnie o 486 zł. To prowadzi do prostego wniosku, że aspekt finansowy w kontekście likwidacji szkoły jest chybiony.

4. Likwidacja szkoły pogorszy warunki dotarcia uczniów do innej szkoły lub przedszkola, a tym samym ograniczy dzieciom dostępność nauki, wychowania i opieki. Biorąc pod uwagę trudną lokalizację Bruśnika (ok. 395 m n.p.m.), który jest w zimie narażony na ekstremalne warunki pogodowe, a wiosną i latem na zalanie głównych dróg przez rzekę Białą, istnieje obawa, że dzieci zmuszone do codziennych podróży do innych placówek napotkają na niepotrzebne trudności i zagrożenia związane z transportem w warunkach oblodzenia i intensywnych opadów śniegu lub nie będą mogły wtedy uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych - nawet przez kilkanaście dni w ciągu roku szkolnego. Proponowana szkoła w miejscowości Zborowice oddalona jest o ponad 8 km od Szkoły Podstawowej w Bruśniku. W przypadku złych warunków pogodowych to ogromna odległość do pokonania.

Ponadto, jak informują mnie rodzice dzieci uczęszczających do ww. placówki, działania podejmowane przez władze lokalne są realizowane bez ich wiedzy, a decyzja o likwidacji placówki oświatowej jest problemem na tyle poważnym społecznie, że nie powinna być podejmowana bez udziału samych zainteresowanych.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi kwestiami:

1. Ile uchwał intencyjnych podjęły samorządy w województwie małopolskim od początku X kadencji Sejmu RP do dnia 17.01.2025 r. w sprawie likwidacji szkół, innych placówek oświatowych, przekazania szkół do zarządzania innemu organowi niż samorząd terytorialny lub wygaszenia szkół z jakichkolwiek innych przyczyn?
2. Jakie narzędzia ma Pani resort w celu zapobiegania likwidacji ww. placówek?
3. Jakie narzędzia podejmuje Pani resort, by zapobiec takim planom w przyszłości?
4. Czy władze lokalne gminy Ciężkowice, woj. małopolskie, zwracały się do Państwa resortu w sprawie pomocy związanej z utrzymaniem funkcjonowania ww. placówki w Bruśniku?

Z poważaniem

Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP